België ontwijkt regeringscrisis terwijl koning Filip coalitie opdraagt begrotingsgesprekken te hervatten

Vijfpartijencoalitie van premier Bart De Wever krijgt ademruimte om grootste tekort van eurozone aan te pakken.

België is teruggekeerd van de rand van een regeringscrisis nadat koning Filip premier Bart De Wever en zijn vijfpartijencoalitie heeft opgedragen door te werken aan een begroting om de uitgerekte overheidsfinanciën te herstellen.

Koninklijke interventie na ontslagaanbod

Het Koninklijk Paleis in Brussel gaf na het gesprek tussen De Wever en de koning een verklaring uit, waarin bevestigd werd dat de twee op 16 november opnieuw bijeenkomen. De koning benadrukte de noodzaak van een eerlijk evenwicht tussen sociale cohesie en economische groei.

De koning drong aan op de noodzaak een eerlijk evenwicht te vinden tussen het behoud van sociale cohesie en het stimuleren van economische groei.

— Verklaring Koninklijk Paleis, Na gesprek tussen De Wever en koning Filip

De stap komt enkele dagen nadat De Wever maandag zijn ontslag had aangeboden. De koning stelde een beslissing uit en hield in plaats daarvan gesprekken met de leiders van de coalitie die er niet in slaagde de begrotingsplannen af te ronden.

Tekort loopt op en ratings onder druk

Het Belgische begrotingstekort bereikte in 2025 5,2 procent van het bbp, het grootste in de eurozone. Volgens prognoses van de centrale bank loopt het op tot 5,7 procent in 2028. Het land heeft dit jaar al twee downgrades van de kredietrating gekregen, bovenop twee uit 2025.

Politieke onzekerheid voegt toe aan de marktzorgen. De rendementsspread tussen Belgische en Duitse tienjaarsobligaties is boven de 100 basispunten uitgekomen door zorgen over de Belgische financiën en neveneffecten uit buurland Frankrijk.

Strategische beslissingen uitgesteld door impasse

De begrotingsimpasse bedreigt belangrijke beleidsmaatregelen, waaronder de gedeeltelijke privatisering van Belfius Bank en de geplande aankoop van nucleaire activa van Engie. De deadlines voor beide initiatieven zijn deze week opgeschoven.

De Wever heeft coalitiepartners herhaaldelijk gewaarschuwd dat het uitblijven van maatregelen tegen het tekort beleggers kan verontrusten. De partijen blijven verdeeld over de juiste mix van uitgavenbesparingen en nieuwe belastingmaatregelen.

De Wevers staat van dienst en de Arizona-coalitie

De Wever, leider van de Vlaams-nationalistische partij, trad in 2025 aan als hoofd van de zogeheten Arizona-regering, genoemd naar de kleuren van de vlag van Arizona. Zijn partij wil uiteindelijk de Belgische staat opdelen, wat zijn rol als premier opmerkelijk maakt.

Hij verwierf cross-partij respect door zich te verzetten tegen pogingen van de Europese Unie om bevroren Russische centralebanktegoeden bij het in Brussel gevestigde Euroclear aan te spreken voor hulp aan Oekraïne. De Belgische oppositie blokkeerde het plan, al hebben sommige EU-landen het idee opnieuw opgepakt.

Langdurige politieke versnippering

België, met 11 miljoen inwoners, heeft al lang te maken met culturele en taalkundige scheidslijnen die vaak leiden tot fragiele coalitieregeringen. De huidige crisis past in een vertrouwd patroon van langdurige onderhandelingen en koninklijke bemiddeling op het laatste moment.

Tags bij dit artikel