Meer dan driekwart van de grote datacenters die gepland staan voor bouw nabij de belangrijkste bevolkingscentra van Australië ondervindt ernstige obstakels door overbelaste elektriciteitsnetwerken en groeiend lokaal verzet. Deze uitdagingen bedreigen het doel van het land om een belangrijke hub voor kunstmatige intelligentie in de Azië-Pacificregio te worden.
Een analyse van bedrijfsinformatie toont aan dat van meer dan veertig omvangrijke faciliteiten die gepland of in aanbouw zijn in Sydney en Melbourne, goed voor meer dan 100 miljard Australische dollar aan verwachte investeringen, slechts 23 procent publiekelijk bevestigde elektriciteitsvoorziening of netaansluitingen heeft. In Sydney hebben zeven van de 28 actieve projecten dergelijke bevestigingen. In Melbourne staat het aantal op drie van de vijftien. Deze overeenkomsten gelden als een belangrijke indicator voor de voortgang van projecten.
Australië heeft zich gepositioneerd om te profiteren van een uitbreiding van datacenters door open land en mogelijkheden voor hernieuwbare energie te benutten. Toch blijven de meeste voorstellen geconcentreerd rond Sydney en Melbourne, waar bijna twee vijfde van de bevolking woont, om bestaande glasvezelnetwerken en betrouwbare stroom te benutten. Deze clustering vergroot de druk op de al overbelaste infrastructuur.
De gevolgen van deze fricties zijn al zichtbaar. Exploitant Nextdc Ltd heeft onlangs de winstverwachting naar beneden bijgesteld nadat bewoners in Melbourne plannen voor grote transmissielijnen blokkeerden, waardoor de aandelenkoers van het bedrijf sterk daalde. In Sydney heeft Goodman Group vorige maand het A$1,2 miljard kostende Project Mars laten varen. De voorgestelde locatie van 90 megawatt zou ongeveer 20 meter van de dichtstbijzijnde woning en 160 meter van een openbare school hebben gestaan, wat honderden bezwaren opleverde.
De maatschappelijke licentie voor Australische datacenters wordt een steeds belangrijkere tegenwind. Beleggers maken zich zorgen over mogelijke verdere vertragingen en vragen zich af wat het domino-effect zou kunnen zijn.
Officiële cijfers onderstrepen de groeiende kloof tussen aangekondigde projecten en die welke waarschijnlijk doorgaan. Vorig jaar werd meer dan een derde van de voorgestelde datacenters die aansluiting op het hoofdnet zochten geannuleerd, volgens de Australian Energy Market Operator. Het land heeft nu meer dan 20 gigawatt aan capaciteit in aangekondigde en vroege projecten, vergeleken met een operationele vloot van slechts 1,5 gigawatt, volgens BloombergNEF.
Toegang tot energie is al een groot probleem. De capaciteit van datacenters wordt veel sneller gebouwd dan de nieuwe opwekking die nodig is om deze te voeden.
Het elektriciteitsnet van Sydney heeft al moeite met de toename. Transgrid meldde in augustus dat de stad onvoldoende transmissiecapaciteit heeft om een van de 20 gigawatt aan aanvragen van grote nieuwe stroomgebruikers aan te sluiten. De helft van die vraag ligt binnen een straal van twaalf kilometer rond de Sydney West-substation, wat overeenkomt met de piekbelasting in de winter van de gehele staat New South Wales.
Huidige datacenters, meer dan 160 in aantal en geconcentreerd in de twee steden, zijn goed voor ongeveer 2 procent van de netelektriciteit. Prognoses geven aan dat dit aandeel jaarlijks met een kwart zou kunnen stijgen, tot ongeveer 6 procent in 2030 en 13 procent in 2036. AI springt eruit als de grootste nieuwe elektriciteitsvraag in decennia, volgens infrastructuurexperts.
Watertoegang voegt een extra laag complexiteit toe. Industrie-inschattingen plaatsen het jaarlijkse verbruik door Australische datacenters op ongeveer 5,5 gigaliter, voornamelijk voor koeling. Hoewel dit nationaal een klein deel vertegenwoordigt, kunnen geclusterde ontwikkelingen de lokale voorraden in droogtegevoelige groeigebieden onder druk zetten. Bewoners nabij bestaande faciliteiten hebben tijdens parlementaire onderzoeken problemen aangekaart zoals geluidsoverlast, vervuiling en brandrisico’s.
Wat we zien is toenemend publiek verzet tegen AI, met name generatieve AI. Veel projecten zijn gepland nabij woningen, scholen, landbouwgrond en natuurgebieden, en veranderen de beleving en leefbaarheid van deze plekken.