Yo-Yo Ma en Pawo Choyning Dorji presenteren korte film over gletsjerfolklore op Telluride

De 21 minuten durende film 'A Song for the Snow Lion' combineert cellospel met Bhutanees verhalen over smeltend Himalayaj ijs.

Yo-Yo Ma en Pawo Choyning Dorji brengen hun nieuwe korte film naar het Telluride Film Festival. Het 21 minuten durende werk getiteld A Song for the Snow Lion put uit een Himalayavolksverhaal om de terugtrekking van gletsjers in de regio te benadrukken.

Trailer onthuld voorafgaand aan festivalvertoning

Variety presenteert de eerste trailer van het project. Dorji regisseerde eerder Lunana: A Yak in the Classroom, waarmee Bhutan zijn eerste Oscarnominatie in de categorie beste internationale film verwierf, en daarna The Monk and the Gun, dat de shortlist haalde in dezelfde categorie.

Lang gekoesterde interesse leidt tot samenwerking

Ma hoopte al lang Bhutan te bezoeken. Hij wilde contact maken met lokale bewoners, naar hun verhalen luisteren, de gletsjers observeren en begrijpen hoe ze grote rivieren voeden die door dichtbevolkte landen stromen. De eerdere films van de regisseur hielpen hem het project binnen te trekken. Ma noemde hun ontmoeting gelukkig en prees de poëtische kwaliteit van Dorji’s verhalen in beide eerdere werken.

Het idee ontstond toen Ma Dorji benaderde over een mogelijke gezamenlijke inspanning rond klimaatverandering en de krimpende Himalayagletsjers. Ma stelde aanvankelijk een muziekvideo voor. Dorji stelde daarentegen een korte film voor rond een volksverhaal uit zijn jeugd. In het verhaal fungeren mythische sneeuwleeuwen als bergwachters en verschijnen ze waar gletsjers nog aanwezig zijn. Dorji merkte op dat Bhutaanse kinderen bergen leren waarderen via zulke verhalen in plaats van alleen via grafieken of data.

Verhaal verkent verlies en culturele continuïteit

De nieuwe korte film bouwt voort op thema’s die Dorji sinds zijn eerste speelfilm heeft verkend. Eerdere films onderzochten de effecten van modernisering en politieke verandering terwijl Bhutan zich meer opent voor de buitenwereld. Deze keer verschuift de focus naar milieuschade die buiten lokale controle plaatsvindt. Dorji legde uit dat de gletsjers smelten ongeacht keuzes die in het land worden gemaakt.

Dorji reflecteerde op de diepere symboliek die hij in de loop der tijd herkende. Gletsjers staan voor zuiverheid van handelen, terwijl de sneeuwleeuw een ontwaakte geest symboliseert. Hij verbond dit met herhaalde bezoeken aan het afgelegen Lunana-vallei in Bhutan. De film toont de tienjarige Kinley Karma Lhazing uit een yakherdersfamilie in het gebied.

Opnamen op extreme hoogte

De productie bracht het team naar hoogtes boven 5.500 meter in Lunana, een vallei die alleen bereikbaar is na een veertien dagen durende trektocht vanaf de dichtstbijzijnde weg en die uitsluitend op zonnebatterijen draait. Dorji benadrukte dat de fysieke uitdaging deel uitmaakt van de ervaring. In Bhutan, zei hij, draagt de inspanning om een heilige plek te bereiken bij aan de betekenis van het offer.

Optreden vastgelegd te midden van dramatische gebeurtenissen

Ma kreeg last van hoogteziekte maar voerde het centrale cellostuk van de film uit met de Bhutaanse volkszangeres Kelden Lhamo. Hij noemde de tijd met Dorji en Lhamo op grote hoogte een levensveranderende ervaring en wees op de gletsjermeren die beneden zichtbaar waren. Kort na het filmen van die scène brak een gletsjer af en stortte in het water; de productie verwerkte het geluid in de slotmomenten. Dorji beschreef het als het ijs dat reageerde op hun offer.

Denken aan water helpt me begrijpen dat we niet gescheiden zijn van de aarde en dat onze overleving en de gezondheid van de planeet één zijn.

— Yo-Yo Ma, Opmerkingen over de thema’s van de film

Ma verbond de boodschap van de film met recente overstromingen in Nepal en zag het als een herinnering aan de risico’s voor de regio en de bredere wereld. Hij hoopte dat het werk ook de menselijke capaciteit voor zang en verhaal viert die verbinding en verantwoordelijkheid bevordert.

Korte vorm vraagt om gelaagd vertellen

Werken in korte vorm na twee speelfilms vereiste een andere aanpak voor Dorji. Elke opname moest meerdere lagen overbrengen, waarbij het landschap als personage fungeert en het lied thematisch gewicht draagt. Ma zag de muzikale uitwisseling met Lhamo als onderdeel van de voortdurende evolutie van muziek. Dorji’s doel blijft bescheiden: als de film zelfs maar één kijker aanzet om meer om de planeet te geven, is hij tevreden.

Tags bij dit artikel