Westworld seizoen 1 leverde een op zichzelf staand meesterwerk dat latere seizoenen niet konden evenaren

De hbo-sciencefictionserie bereikte zijn creatieve hoogtepunt in het debuutseizoen voordat uitbreiding de kernsterktes verwaterde

Toen hbo Westworld na het vierde seizoen annuleerde, uitten veel fans hun frustratie. De showrunners Jonathan Nolan en Lisa Joy hadden plannen voor een vijfde en laatste seizoen uitgewerkt om grote verhaallijnen af te ronden. Seizoen 4 eindigde met een grote cliffhanger over een naderend conflict tussen mensen en hosts. Zakelijke overwegingen speelden mee, waaronder hoge productiekosten en dalende kijkcijfers die al na het eerste seizoen in 2016 begonnen.

De serie liep uiteindelijk langer dan nodig was. Het sterkste materiaal zat in het openingsseizoen, dat effectief als complete miniserie functioneerde. Wat volgde, breidde het bereik uit op manieren die afweken van de gefocuste vertelling en thematische helderheid die het debuut kenmerkten.

Westworld seizoen 1 functioneert als een op zichzelf staand meesterwerk

Het eerste seizoen staat op zichzelf als een sterk voorbeeld van televisieverhalen. Het onderzoekt de aard van de mensheid, onderdrukking en de gevolgen van verdriet. Centrale figuren zijn parkbedenker Ford (Anthony Hopkins), die gedesillusioneerd raakt over de mensheid; jonge bezoeker William (Jimmi Simpson), die tijdens herhaalde bezoeken aan het park met zijn duistere impulsen wordt geconfronteerd; en The Man in Black (Ed Harris), wiens geloof in zijn eigen goddelijke status wordt uitgedaagd. Het seizoen volgt ook de hosts Dolores (Evan Rachel Wood) en Maeve (Thandiwe Newton) op hun weg naar bewustzijn en onafhankelijkheid.

De vertelling splitst zich tussen twee tijdperiodes. In de eerdere tijdlijn ontwikkelt William gevoelens voor Dolores tijdens zijn eerste bezoek, om er bij zijn terugkeer achter te komen dat haar herinneringen zijn gewist. Jaren later duikt hij op als The Man in Black, geobsedeerd door het vinden van het centrum van de Maze, een verborgen puzzel in het park. De Maze dient uiteindelijk de hosts en niet de gasten.

Seizoen 1 bereikt een bevredigende thematische afsluiting

In de seizoensfinale bereikt Dolores bewustzijn en erkent ze het geweld dat haar soort is aangedaan. Ze leidt een rebellie tegen de menselijke gasten. Ford ontwierp de Maze nadat hij het gedrag van de gasten had geobserveerd en had besloten dat de tijd van de mensheid voorbij was. Ondertussen probeert Maeve te ontsnappen, maar ze beseft dat haar handelingen waren georkestreerd. Ze kiest er in plaats daarvan voor om terug te keren naar het park op zoek naar haar verloren dochter, waarmee ze echt vrije wil toont.

Het einde werpt doordachte vragen op over verlangen, programmering en autonomie zonder dat een direct vervolg nodig is. Dolores voert een gewelddadige opstand uit die past bij de visie van haar schepper, terwijl Maeve dat pad afwijst om haar eigen impulsen te volgen.

Latere seizoenen verwaterden kernpersonages en thema’s

Seizoen 2 bood enige afsluiting voor Dolores en Maeve, maar introduceerde onnodige complicaties. Dolores ontsnapt aan het park zoals verwacht uit de vorige finale. Maeve vindt haar dochter, maar raakt opnieuw gescheiden terwijl ze zich tegen Dolores en een zich verspreidend virus verzet. Haar verhaal verschuift van een persoonlijke hereniging naar het dienen als tegenstander, waardoor haar oorspronkelijke motivatie verzwakt.

Daaropvolgende seizoenen verwijderden de serie verder van haar fundament. Maeve’s rol beperkte zich tot het bestrijden van systemen van controle zoals Rehoboam. Het schrijven gaf steeds meer de voorkeur aan ingewikkelde plotwendingen boven de thematische diepgang die vroeg was vastgelegd.

Vertrek uit de parksetting ondermijnde de eigen identiteit van de serie

Een van de grootste troeven van de serie was de mix van western-troepen met sciencefiction. De parkomgeving zorgde voor visuele distinctie en narratieve spanning. Hoewel seizoen 2 nog enkele parkscènes bevatte, verschoof de focus in latere afleveringen naar bredere sciencefictionconcepten buiten de oorspronkelijke setting. Korte pogingen om parkachtige omgevingen in seizoen 4 opnieuw te bezoeken bleven van korte duur.

Bepaalde elementen in latere seizoenen bleven interessant, waaronder de bewustzijnsreizen van Akecheta (Zahn McClarnon) en Bernard (Jeffrey Wright), evenals het verhaal van Caleb (Aaron Paul). Deze lijnen voelden echter vaak losgekoppeld van het oorspronkelijke uitgangspunt.

Achteraf gezien bood het eerste seizoen een samenhangende en thematisch rijke afsluiting. Het verlengen van het verhaal leverde extra seizoenen op met verspreide ideeën maar minder eenheid.

Tags bij dit artikel