De aankomende vk-eu-top in brussel heeft een symbolische waarde die de bescheiden deals die eruit voort zullen komen ruimschoots overstijgt. Andy Burnham, de britse premier, gaat met europese leiders om de tafel zitten om te praten over nauwere afstemming op voedselnormen en koolstofmarkten. Voor eu-functionarissen komt de bijeenkomst neer op routineus huishoudelijk werk. Voor britannië voelen de belangen aanzienlijk zwaarder.
Ambtenaren verwachten overeenkomsten die de voedselveiligheid, plant- en dierengezondheidsregels harmoniseren. Dergelijke stappen kunnen de britse landbouwexport naar het blok opkrikken, die sinds het vertrek van het verenigd koninkrijk uit de europese unie met ongeveer een derde is gedaald. Een parallelle koppeling tussen de emissiehandelssystemen van beide partijen zou britse bedrijven beschermen tegen het koolstofgrensaanpassingsmechanisme van de eu.
Ramingen van whitehall suggereren dat de gecombineerde maatregelen bijna £9 miljard aan jaarlijkse economische voordelen kunnen opleveren. Die cijfers blijven kleiner dan eerdere ambities en blijven strikt binnen de grenzen die burnhams voorganger, Keir Starmer, in 2024 heeft vastgelegd.
De beperkte reikwijdte van de top weerspiegelt een dieper strategisch tekort, merken waarnemers op. Sinds het referendum van 2016 is de europese unie ver voorbij tariefonderhandelingen gegaan. Zij streeft nu continentbrede industriële strategieën na, gecoördineerde reacties op desinformatie en hybride dreigingen, en een uniforme spaar- en beleggingsmarkt. Samenwerking op defensie-uitgaven kan ook in de volgende begrotingscyclus worden uitgebreid.
Burnham heeft het parlement al gewaarschuwd dat uitsluiting van opkomende “made in europe”-eisen de binnenlandse staalsector bedreigt. Meer van dergelijke fricties zijn waarschijnlijk naarmate het eu-beleid zich in nieuwe domeinen verdiept.
Publieke terughoudendheid om verdeeldheid zaaiende debatten uit het referendumtijdperk opnieuw te openen, blijft ambitieuzere stappen in de weg staan. Herinneringen aan de jaren na 2016 roepen nog steeds voorzichtigheid op in het hele politieke spectrum. Sommige uitgesproken brexit-aanhangers houden vol dat britannië zelfstandig kan floreren, daarbij verwijzend naar recente groei die enkele eu-partners overtreft, maar zij schrijven die zelden toe aan begrotingskeuzes of overwegen alternatieve scenario’s zonder brexit-beperkingen.
Burnham heeft aangegeven dat hij “verschillende opties” zal presenteren voor de toekomstige relatie. Of die opties verder reiken dan incrementele oplossingen blijft de centrale vraag voorafgaand aan de bijeenkomst in brussel.