Het Verenigd Koninkrijk en de Europese Unie hebben een pakket afspraken afgerond om hun relatie na de brexit te versterken, terwijl grote mogendheden de internationale verhoudingen hertekenen.
Ambtenaren hebben de maatregelen tijdens een bijeenkomst in Brussel goedgekeurd. De akkoorden richten zich op het stroomlijnen van de voedselhandel, het koppelen van emissiehandelssystemen en het creëren van mogelijkheden voor jongeren om over de grens te wonen en werken, aldus een gezamenlijke verklaring. Verdere gesprekken over economische afstemming gaan door, inclusief mogelijke Britse deelname aan EU-handels- en aanbestedingskaders.
Brits premier Andy Burnham en EU-leiders hebben tijdens hun bijeenkomst vrijdag in Brussel nauwere samenwerking als prioriteit aangemerkt. Beide partijen wijzen op externe druk, waaronder vragen over Amerikaanse veiligheidsgaranties, het aanhoudende conflict in Oekraïne en beperkingen op kritieke export uit China.
“Er valt hier veel te vieren en ik denk dat we in een wereld die om ons heen verandert, samenwerken om weer dichter bij elkaar te komen,” zei Andy Burnham. “En daarmee maken we onszelf sterker.”
Burnham benadrukte dat de deals de Britse economische productie met maximaal 0,4 procent kunnen verhogen en kunnen helpen voedselprijzen te verlagen. Voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen onderschreef het standpunt dat de samenwerking de kosten van levensonderhoud voor burgers zal verlichten.
We staan op een keerpunt. We hebben een politieke keuze gemaakt om ons partnerschap te versterken.
De afspraken stemmen de sanitaire en fytosanitaire normen tussen beide partijen op elkaar af. Hierdoor vervallen vanaf maart 2028 de meeste certificeringseisen voor dierlijke producten, planten en aanverwante goederen.
De emissiehandelssystemen worden vanaf 2028 gekoppeld, zodat bedrijven verontreinigingsrechten over de grens kunnen verhandelen. Een nieuw Youth Experience Scheme laat jaarlijks 100.000 jongeren van beide zijden reizen, werken en studeren in het buitenland, met invoering uiterlijk januari 2030.
Er blijft onenigheid over de vraag of EU-studenten het Britse collegegeldtarief voor eigen burgers moeten betalen. Onderhandelaars willen dit binnen zes maanden oplossen. De Russell Group schat dat het verlenen van het thuis-tarief Britse universiteiten jaarlijks circa 570 miljoen pond kan kosten.
Ambtenaren bevestigden dat de drie belangrijkste akkoorden doorgaan ongeacht de uitkomst over het collegegeld. Wetgeving start volgende week in het VK en ratificatieprocedures beginnen in de EU.
De verklaring schetst een partnerschap voor economische veerkracht met focus op gediversifieerde toeleveringsketens. Ook wordt aangegeven dat men wil samenwerken op beleid rond Chinese import, terwijl markten aan beide zijden worden beschermd.
De centrumlinkse Labour-regering, die in 2024 aan de macht kwam, heeft warmere banden met het continent nagestreefd. Andy Burnham heeft dit beleid voortgezet na het aftreden van voorganger Keir Starmer.