Victor Kossakovsky brengt 'Holy Wood Dust' in première in Venetië om empathie voor bomen te kweken

De regisseur van Gunda en Trillion werkt samen met botanicus Stefano Mancuso aan een zintuiglijke film die het plantenleven herdefinieert via kerstbomen en door Fellini geïnspireerde beelden

Russisch geboren filmmaker Victor Kossakovsky keert terug naar het Venetië Filmfestival met Holy Wood Dust, een nieuwe documentaire die het publiek uitnodigt bomen te beschouwen als voelende organismen in plaats van louter decoratie. De film, mede geschreven met de Italiaanse botanicus Stefano Mancuso, gaat op 6 september in wereldpremière buiten competitie in de sectie Venice Open.

Voortbouwend op een empathie-trilogie

Kossakovsky heeft lof geoogst met films die kijkers aanzetten tot heroverweging van de band tussen mens en natuur. Zijn film Gunda uit 2020 volgde een moederzeug en haar biggen in intieme zwart-witbeelden. De daaropvolgende woordeloze documentaire Trillion volgde een kunstenaar die visschubben terugbracht naar de zee in Noorwegen, als verwijzing naar de biljoenen vissen die jaarlijks door menselijk handelen uit de oceanen worden gehaald. Beide projecten kregen steun als executive producer van Joaquin Phoenix.

Holy Wood Dust verschuift de focus naar plantenleven, maar houdt vast aan het centrale thema empathie. Het nieuwe werk bevat kleurenbeelden en gesproken tekst, een breuk met de eerdere stille films in de reeks.

Persoonlijke herinneringen als startpunt

Kossakovsky herleidt de oorsprong van de film tot een jeugdherinnering met zijn moeder. Nadat hij een blad van een struik plukte, vroeg zij of het verwijderen van een van zijn eigen haren pijn zou doen. Haar antwoord dat de struik hetzelfde voelt, bleef bij hem hangen. Jaren later in Berlijn versterkte het bekijken van een gevallen blad onder een microscoop zijn nieuwsgierigheid naar hoe bomen reageren op verwondingen.

Wat gebeurt er met een boomstronk op het moment dat een boom wordt gekapt? Wat denkt en voelt die boom op dat precieze moment?

— Filmsynopsis, materiaal van het Venetië Filmfestival

Samenwerking met botanicus Stefano Mancuso

De regisseur kwam in contact met Mancuso nadat een assistent diens boeken had aanbevolen tijdens een stormachtige boottocht. Mancuso, die al werk van Kossakovsky had gezien, reageerde snel en stemde in met een samenwerking. Het partnerschap maakte het mogelijk wetenschappelijke inzichten over plantenwaarneming te combineren met cinematografische technieken.

Kiezen voor sparren en een universeel thema

De eerste concepten richtten zich op lindebomen, die een sterke visuele aanwezigheid bieden. Kossakovsky koos uiteindelijk voor sparren om de 2:1-beeldverhouding die hij prefereert uit te dagen en om aan te sluiten bij de emotionele lading van kerst voor families wereldwijd. De film wil jongere kijkers bereiken zonder feesttradities te ontmoedigen.

Een scène toont een helikopter die een kerstboom naar het Vaticaan vervoert, een bewuste verwijzing naar Federico Fellini’s La Dolce Vita. Kossakovsky verwijst naar een vormende kijkbeurt van Fellini’s 8½ als tiener in Sint-Petersburg die hem diep raakte.

Een boodschap van bewustwording, geen verbod

Kossakovsky benadrukt dat het project niet oproept tot het afschaffen van kerstbomen. In plaats daarvan laat het zien dat deze organismen minstens twintig zintuigen bezitten en eeuwen kunnen leven als ze niet worden gekapt. Scènes waarin kinderen met Mancuso over bomen praten, brengen verrassende feiten over de capaciteiten van planten.

Ik zeg niet: vier geen kerst, haal geen kerstboom in huis! Ik zeg dat je mag doen wat je wilt, maar wees je ervan bewust dat dit geen decoratie is.

— Victor Kossakovsky, interview met The Hollywood Reporter

Vooruitblik op de empathie-reeks

Kossakovsky bevestigt plannen voor minstens twee extra films in de empathie-reeks. Details blijven nog geheim, maar de regisseur geeft aan dat de verkenning van de menselijke relatie met de niet-menselijke wereld wordt voortgezet.

Tags bij dit artikel