De Academy Awards van 2008 belichtten een bijzondere periode in de filmgeschiedenis. Paul Thomas Anderson ging niet naar huis met de prijs voor beste regisseur, maar zijn epische There Will Be Blood geldt als een van de meest bepalende werken uit de moderne cinema. Met Daniel Day-Lewis in de rol van de gedreven olieprospector Daniel Plainview onderzoekt de film hoe ver een man bereid is te gaan om een imperium op te bouwen tijdens de oliehausse begin twintigste eeuw.
Plainview verschijnt als een typisch Amerikaanse figuur: een meedogenloze kapitalist die familie, relaties en zijn eigen menselijkheid opoffert in de jacht op rijkdom. Het verhaal volgt zijn opkomst en morele ondergang, waarbij elke overwinning een steeds hogere persoonlijke prijs eist. In de slotakte heeft hij zichzelf volledig geïsoleerd.
De meest herbekeken scène bevat Plainviews beroemde ‘I drink your milkshake’-monoloog. Toch komt de echte emotionele ontknoping even later. Nadat hij de in ongenade gevallen prediker Eli Sunday dodelijk heeft aangevallen in een bowlingbaan, spreekt Plainview twee woorden uit die het hele verhaal samenvatten: “I’m finished!”
I’m finished!
Die woorden dragen meerdere lagen. Ze markeren het einde van decennia vol intriges en het slot van zijn lange rivaliteit met Eli. Belangrijker nog bevestigen ze dat Plainview het logische eindpunt van zijn corruptie heeft bereikt. Verlossing is niet langer mogelijk.
Anderson gebruikt de relatie tussen Plainview en Eli om het innerlijke verval van de protagonist zichtbaar te maken. Hun aanvankelijke zakelijke contacten slaan al snel om in wederzijdse vernedering. De terugkeer van de prediker in de slotscènes benadrukt hoe volledig Plainview elke rest van fatsoen heeft opgegeven. Hij dwingt Eli zijn geloof af te zweren en vermoordt hem vervolgens, terwijl hij pronkt met eerdere misleidingen.
Het publiek ziet een man materieel succes behalen en tegelijk elke menselijke band verliezen. Plainview eindigt het verhaal rijk maar volkomen alleen, een scherpe illustratie van de destructieve kracht van hebzucht. De uitspraak dat hij klaar is, klinkt definitief omdat kijkers de tragedie achter de triomf herkennen.
Uitgebracht in 2007 en veelbesproken tijdens het daaropvolgende awards-seizoen, blijft There Will Be Blood een van de scherpste cinematografische kritieken op het kapitalisme. Elke prestatie, compositie en dialoogregel dient het centrale thema. Weinig films hebben sindsdien dezelfde intensiteit of precisie gehaald.