De Zuid-Afrikaanse zwemster Tatjana Smith (geboren Schoenmaker) barstte in tranen uit toen ze aankondigde dat ze niet langer haar geboorteland zal vertegenwoordigen en voortaan onder de vlag van Nederland zal uitkomen. De viervoudig olympisch medaillewinnares legde in een video op sociale media uit dat de overstap vooral te maken heeft met financiële kwesties en de kans om haar Nederlandse voorouders te verkennen.
Smith, 29 jaar oud, heeft twee gouden medailles — waarvan één met een wereldrecord — en twee zilveren medailles gewonnen op de 100 en 200 meter schoolslag tijdens de Spelen van Tokio 2020 en Parijs 2024. Geen enkele andere Zuid-Afrikaanse zwemmer, inclusief de bekende Chad le Clos, heeft een vergelijkbare erelijst in de olympische geschiedenis van het land.
“Zuid-Afrika vertegenwoordigen op de Olympische Spelen was mijn grootste jeugddroom. Dat ik dat heb mogen meemaken en vier olympische medailles heb gewonnen, zal ik altijd koesteren”, verklaarde Smith in haar emotionele boodschap. De atlete benadrukte dat zowel Zuid-Afrika als Nederland deel uitmaken van haar identiteit en bedankte de Zuid-Afrikaanse zwemgemeenschap, haar trainers en de fans voor hun steun.
De zwemster bevestigde dat ze haar trainingsbasis in Zuid-Afrika houdt bij haar coach van het eerste uur. “Mijn carrière als zwemster kan een andere wending nemen, maar mijn band met Zuid-Afrika zal nooit veranderen”, voegde ze eraan toe. De overstap stelt haar in staat een nieuw hoofdstuk te schrijven zonder het verleden uit te wissen.
Smith is al jaren kritisch over Swimming South Africa (SSA). In 2023 stuurde ze een brief naar de organisatie waarin ze de inhouding van prijzengeld en het gebrek aan prioriteit voor topsporters aan de kaak stelde. De zwemster vindt dat de bond niet de financiële ondersteuning biedt die nodig is voor een topsportcarrière.
Na haar afscheid na de Spelen van Parijs 2024 kondigde Smith in september haar terugkeer aan met als doel een derde olympische deelname in Los Angeles 2028. Haar team gaf aan dat de ondersteuningsstructuur van de Nederlandse bond een duurzamere en prestatiegerichte carrière mogelijk maakt.
De zwemster maakte al haar debuut in de Nederlandse kleuren op het Nederlands kampioenschap eind oktober in Rotterdam, waar ze de schoolslagnummers domineerde met tijden van 29.54 op de 50 meter, 1:03.92 op de 100 meter en 2:19.96 op de 200 meter.
Haar eerste internationale wedstrijd onder de nieuwe vlag wordt het Wereldkampioenschap kortebaan 2026, dat over drie weken in Peking plaatsvindt.
Het uitkomen voor Nederland biedt Smith de kans om via de sport haar Nederlandse roots te verkennen en een andere benadering van topsporttraining te ervaren. De beschikbare ondersteuningsstructuur stelt haar in staat zich volledig op haar prestaties te richten en een duurzamere zwemcarrière op te bouwen.