Geen enkele sciencefictionfilm bereikt absolute perfectie. Zelfs de meest geprezen titels uit het genre schieten tekort ten opzichte van een ideaal dat buiten bereik blijft. Wanneer een film dicht in de buurt komt, prijzen critici en fans hem vaak als een meesterwerk. Het is logisch om die prestaties te erkennen en tegelijk films te belichten die verleidelijk dichtbij komen met opvallende prestaties, sequenties of effecten die nooit helemaal een foutloos geheel vormen.
Deze bijna-meesterwerken bieden nog steeds genoeg om van te genieten en te bewonderen. Hun imperfecties verminderen hun waarde niet en kunnen zelfs leiden tot rijkere discussies. De volgende voorbeelden laten creatieve hoogtepunten zien naast opvallende tekortkomingen die totale samenhang in de weg staan.
Planet of the Vampires uit 1965, geregisseerd door Mario Bava, oogt gedateerd volgens hedendaagse maatstaven vanwege het bescheiden budget. Toch blijft de film een stijlvol en sfeervol werk waarvan de beelden de pulpwortels van het genre weerspiegelen. Het fungeert als een invloedrijke cultklassieker die een specifiek tijdperk van sciencefictioncinema vastlegt.
Het verhaal volgt twee ruimteschepen die op een noodsignaal reageren en landen op een planeet gehuld in mist. Bemanningsleden raken gehypnotiseerd en gewelddadig tijdens het verkennen van het surrealistische landschap. Ze stuiten op een verlaten schip met resten van een buitenaards ras, wat de duidelijkste link vormt met latere werken zoals Alien. Bava's lowbudgetproductie omarmt zijn b-filmwortels in plaats van ze te overstijgen.
Star Wars veranderde Hollywood na de debuut in 1977. The Empire Strikes Back zette de lat hoger voor vervolgen. Return of the Jedi uit 1983 zette een ander precedent voor derde delen die moeite hebben met de afsluiting. Decennia later springen de hoogtepunten er nog steeds uit, ook al blijven de zwaktes zichtbaar.
De openingsscène waarin Han Solo wordt gered van Jabba the Hutt behoort tot de sterkste sequenties van de film. De aanval op het tweede Death Star zorgt voor spanning en de emotionele confrontatie tussen Luke Skywalker en Darth Vader levert een krachtig hoogtepunt op. Deze pluspunten worden tenietgedaan door de cartoonachtige Ewoks en de late toevoeging van prinses Leia als zus van Luke, een wending die niet van meet af aan gepland was.
De originele Back to the Future kreeg lof voor het strakke script. Het vervolg uit 1989, Back to the Future Part II, bouwde daarop voort door het tijdreisconcept volledig te verkennen. De opvolger beïnvloedde veel latere sciencefictionverhalen, ook al laat het bepaalde personages links liggen en mist het een deel van de emotionele diepgang van de eerste film.
Doc en Marty reizen naar 2015, wat een dystopisch 1985 veroorzaakt en een terugkeer naar 1955 afdwingt. De inventieve plot houdt de energie hoog. Een duidelijk minpunt is Jennifer, die een groot deel van de film aan de kant staat na een onbedoelde rol in de afloop van de eerste film.
Kathryn Bigelow regisseerde Strange Days op basis van een verhaal van James Cameron. De film uit 1995 draait om technologie die menselijke ervaringen rechtstreeks vanuit de hersenen opneemt en afspeelt. Bigelows scherpe stijl en sociale commentaar zorgen voor meeslepende scènes, hoewel het verhaal te netjes afloopt en een sterk jarennegentigstempel draagt.
Steven Spielberg voltooide A.I. Artificial Intelligence nadat Stanley Kubrick het project had ontwikkeld. De film uit 2001 volgt een androïde jongen die op zoek gaat naar zijn menselijke moeder in een reis geïnspireerd op Pinocchio. Krachtige beelden en personages staan naast momenten van humor en spektakel die botsen met de donkerdere thema's.
Danny Boyle en Alex Garland volgden 28 Days Later op met Sunshine in 2007. De missie om een stervende zon te redden verkent wetenschap en spiritualiteit via een sterk ensemble. De film bouwt spanning effectief op tot een schokkende wending in het derde bedrijf een meer conventionele menselijke dreiging introduceert.
Het laatste deel van de Cornetto-trilogie, The World's End uit 2013, krijgt minder lof dan zijn voorgangers maar evenaart ze in sleutelscènes. Edgar Wrights film volgt een kroegentocht die wordt verstoord door buitenaardse indringers. De donkerder en introspectievere toon botst soms met de satirische actie, maar individuele sequenties overtreffen vaak die uit eerdere delen.