Quay brothers omarmen creatieve vrijheid en niche-appeal op Annecy Festival

Identieke tweeling Stephen en Timothy Quay neemt de Honorary Cristal in ontvangst en blikt terug op decennia intuïtief stop-motionwerk met literaire inspiratie

De identieke tweeling Stephen en Timothy Quay werkt al jaren op eigen voorwaarden in de wereld van stop-motionanimatie. Het duo sprak met Variety tijdens hun verblijf in Annecy om de Honorary Cristal in ontvangst te nemen en benadrukte dat niemand hun creatieve keuzes dicteert.

Opdrachtwerk met strikte grenzen aan inmenging

De broers vertelden dat regisseur Christopher Nolan hun korte film The Doll’s Breath liet maken nadat hij hun eerdere werk had bewonderd. Zijn enige voorwaarde was dat het project op 35mm-film zou worden opgenomen. Verder stelde Nolan geen eisen.

Het verkrijgen van dergelijke opdrachten is in de loop der tijd lastiger geworden. Financieringsinstanties lijken minder geneigd literaire adaptaties in animatie te steunen, aldus de Quay brothers. Ze herinnerden eraan dat de British Film Institute hen in 1985 aanmoedigde om uit literatuur te putten voor de narratieve structuur. De tweeling stelde voor om Bruno Schulz’ The Street of Crocodiles te bewerken, een werk dat bewust geen conventioneel plot heeft.

Twee decennia durende weg naar voltooiing van nieuwste film

Hun meest recente speelfilm, Sanatorium Under the Sign of the Hourglass, vergde bijna twintig jaar van onderbroken werk. De broers schreven het script direct na het voltooien van The Street of Crocodiles, maar vonden aanvankelijk geen financiers. Uiteindelijk begonnen ze zelfstandig met de productie, waarna de British Film Institute en het Polish Film Institute de benodigde middelen verstrekten om het project af te ronden.

De film ging in première op het Filmfestival van Venetië, maar kende beperkte verdere distributie. De Quay brothers zien dit als passend bij hun positie aan de artistieke rand, een plek die volgens hen het best bij hun werk past.

We’re aware that our work is very niche. It exists on the margins, which is the only place for it. I think we’d feel suspicious if it became mainstream.

— Stephen and Timothy Quay, Interview with Variety at Annecy

Intuïtief proces en besloten samenwerking

De tweeling beschrijft hun werkwijze als zeer intuïtief, met inspiratie uit schrijvers als Robert Walser, Schulz en Stanisław Lem. Ze zetten literaire bronnen om in visuele parallellen terwijl ze zich bewust blijven van de oorspronkelijke teksten. Animatie blijft voor hen een solitaire bezigheid, waarbij alleen de twee broers en een muzikant betrokken zijn, met wie ze zelden over het werk praten.

Ze wijzen elk idee van zich af om als leermeesters of gidsen door complexe mentale landschappen te fungeren. Hun dagelijkse routine omvat gezamenlijke lunches met wijn, het maken van aantekeningen en avondlijke gesprekken. De broers benadrukken dat hun samenwerking vrij is van ego of persoonlijkheidsconflicten en beschrijven het ambacht als nederig, gedisciplineerd en bijna gebedachtig.

Aankomende eerbetonen en mogelijke nieuwe projecten

Hierna presenteren de Quay brothers een project rond de overleden Poolse regisseur Krzysztof Kieślowski op het Hommage à Kieślowski Festival in Polen. Het Polish Cultural Institute in Londen gaf opdracht voor een korte film van tien minuten ter gelegenheid van de dertigste sterfdag van Kieślowski en verleende de broers toegang tot zijn archieven.

Een nieuwe speelfilm is ook in een vroeg stadium van ontwikkeling. Er bestaat nog geen script, maar de broers laten zich leiden door muziek. Ze animeren al enkele maanden op Carl Orff’s Musica Poetica nadat ze het stuk in een Londense bibliotheek ontdekten.