Nirvana-albums gerangschikt van Incesticide tot het iconische Nevermind

De snelle evolutie van de band door rauwe punkenergie, grunge-doorbraken en akoestische intensiteit.

Rockmuziek evolueerde in de loop der decennia door verschillende fases. Elvis Presley domineerde de jaren vijftig. The Beatles en hun navolgers veranderden de jaren zestig. Hardrockacts zoals Led Zeppelin en Black Sabbath leidden de jaren zeventig. Hairmetalbands vulden de hitlijsten in de jaren tachtig. Vanaf de jaren 2000 fragmenteerde het internet het publiek zo sterk dat weinig rockbands nog grote doorbraken maakten, wat leidde tot beweringen dat het genre was verdwenen. Velen herleiden het vermeende einde tot de dood van Kurt Cobain op 5 april 1994.

Nirvana belichaamde een grote verschuiving in de jaren negentig. Grunge veegde de heersende stijlen van tafel en werd een mainstreamfenomeen. Cobain, bassist Krist Novoselic en drummer Dave Grohl bepaalden het geluid. De band bracht slechts een handvol studioalbums uit, maar elk daarvan werd een blijvende klassieker. Hier is de ranglijst van hun essentiële releases.

Incesticide levert rauwe punkouttakes uit 1992

Nevermind verscheen in september 1991 en domineerde al snel de hitlijsten, inclusief een optreden bij Saturday Night Live begin 1992. Nirvana volgde in december 1992 met Incesticide, een compilatie van outtakes, demo’s en B-kanten om aan de vraag te voldoen. De verzameling vermijdt gepolijst nieuw materiaal, maar levert doorlopend felle punkenergie.

Nummers als "Dive" beginnen meteen krachtig, terwijl "Aneurysm" opbouwt naar een uitzinnige climax die tot de sterkste momenten van de band behoort. De enige videoclip ondersteunde "Sliver" en toonde beelden van Cobains dochter Frances Bean. De simpele teksten over een kind dat wanhopig weg wil bij de oppas eindigen op een sombere noot van isolatie.

Bleach vangt de rauwe pre-roem uit 1989

Veel luisteraars denken dat Nevermind het debuut van Nirvana was. Bleach verscheen al in 1989 op het onafhankelijke label Sub Pop. De plaat mist de latere studioglans, wat de aantrekkingskracht vergroot als ongefilterd vroeg werk van jonge muzikanten in het regenachtige Washington die muziek maakten omwille van de muziek zelf.

De drumtaken werden vervuld door Chad Channing en Dale Crover voordat Grohl aansloot. Hun aanpak past bij de sobere stijl. Cobain put uit Beatles-invloeden in "About a Girl" en laat rauwe kreten horen in "Negative Creep". Het album combineert popstructuren met zwaardere randjes, sluit het altrockhoofdstuk van de jaren tachtig af en wijst vooruit.

In Utero herwint de rauwe roots in 1993

Na een album zo invloedrijk als Nevermind was de uitdaging groot. Cobain koos ervoor de formule niet te herhalen. In Utero verwijdert de eerdere glans en keert terug naar de directe aanpak van de groep, die sommige luisteraars aanvankelijk weerstonden. Die weigering om zich te conformeren maakt de plaat juist bijzonder.

De plaat opent met "Serve the Servants", waarin Cobain reflecteert op het plotselinge succes. Grohl drijft "Scentless Apprentice" met krachtig drumwerk. Nummers als "Rape Me" gaan over de mishandeling van aanvalsslachtoffers. "Tourette's" raast vooruit, terwijl "Dumb" en "Pennyroyal Tea" het tempo vertragen. Hoogtepunten zijn "Heart-Shaped Box" en de afsluitende weemoed van "All Apologies." De tragedie volgde minder dan zeven maanden later.

MTV Unplugged in New York biedt een intiem afscheid uit 1994

MTV Unplugged bood rockbands een platform voor akoestische herinterpretaties voor kleine publiek. Nirvana trad op in november 1993, met de opname die een jaar later verscheen. Cobain vermeed grotendeels de hits ten gunste van minder bekende covers, met de Meat Puppets op drie nummers en celliste Lori Goldston.

Een opvallende cover van David Bowie’s "The Man Who Sold the World" toonde Cobains vocale bereik. De uitvoering sloot af met een krachtige interpretatie van Lead Belly’s "Where Did You Sleep Last Night", gebracht met zichtbare intensiteit in wat een blijvend afscheid werd.

Nevermind definieert een generatie in 1991

Nevermind stuurde rockmuziek een andere kant op op een moment dat hairmetal nog domineerde, op enkele uitzonderingen als Metallica en de Red Hot Chili Peppers na. Het album herstelde de directheid en scherpte van het genre. De openingsriff van "Smells Like Teen Spirit" werd een anthem voor de frustraties van generatie X.

De plaat gaat ver voorbij dat ene nummer. "Come As You Are" en "In Bloom" domineerden radio en videokanalen. "Drain You" trekt luisteraars mee met de ongebruikelijke teksten. "Something in the Way" verbeeldde isolatie en stagnatie lang voordat latere culturele verwijzingen het nummer nieuw leven inbliezen.