Netflix heeft met de miniserie Hitler and the Nazis: Evil on Trial een nieuwe toevoeging aan zijn programmering over de Tweede Wereldoorlog. De vierdelige documentaire volgt het traject vanaf de nasleep van de Eerste Wereldoorlog via de opkomst van Adolf Hitler en de Nationaalsocialistische Duitse Arbeiderspartij tot aan de Neurenbergprocessen waarin overlevende nazileiders ter verantwoording werden geroepen.
De productie maakt gebruik van nagespeelde audio, dramatische reconstructies en historisch beeldmateriaal om de gebeurtenissen te reconstrueren. Het verhaal begint met de Duitse nederlaag in 1918, de instabiele Weimarrepubliek en de economische onrust die het nationalisme aanwakkerde. Daarna verschuift de focus naar de processen zelf, die plaatsvonden in dezelfde stad waar de nazi-partij ooit haar massale bijeenkomsten hield.
In 1945 lag de stad in puin. Een internationaal panel van rechters leidde de zittingen waarin voor het eerst het juridische begrip Misdaden tegen de Menselijkheid werd geïntroduceerd. Aanklagers toonden ook filmbeelden van de Endlösung aan een wereldwijd publiek dat tot dan toe slechts beperkte berichten over de gruwelen had gezien.
Filmmaker Joe Berlinger wilde het materiaal toegankelijk maken voor kijkers die weinig van de periode afweten. Hij wisselt reconstructies af met authentiek oorlogsmateriaal om een indringend beeld te schetsen van hoe gewone instituties kunnen afbrokkelen. In een interview met Time Magazine stelde Berlinger dat democratie kwetsbaar is en dat normale mensen gruwelijke dingen kunnen doen.
democratie is kwetsbaar en normale mensen kunnen gruwelijke dingen doen
De serie benadrukt dat de beklaagden in Neurenberg ondanks overweldigend bewijs allemaal niet schuldig pleitten. Historicus Devin Pendas van Boston College legt in de eerste aflevering de bredere les uit: een kleine groep vastberaden leiders kan grote aantallen gewone mensen overhalen om mee te doen aan kwaadaardige daden.
Het gaat er niet om dat een handvol slechte mannen slechte dingen kan doen. Het gaat erom dat een handvol slechte mannen een grote meerderheid van gewone mannen kan overtuigen om hen te helpen slechte dingen te doen.
Anders dan puur dramatische reconstructies baseert de miniserie haar verhaal op primaire bronnen en gebruikt hedendaagse productietechnieken om de aandacht van de kijker vast te houden. Het resultaat is een helder verslag van hoe economische tegenspoed, politieke instabiliteit en nationalistische oproepen samenkwamen tot een van de donkerste hoofdstukken uit de geschiedenis, plus de juridische vernieuwingen die herhaling moesten voorkomen.
Recensenten merken op dat de serie erin slaagt moeilijk materiaal zonder sensatiezucht te presenteren en het publiek een scherper besef geeft van hoe democratische waarborgen actief moeten worden onderhouden.