David Lean maakte enkele van de meest grootschalige epische films uit de cinema, maar slaagde er niet in stabiliteit te vinden in zijn eigen leven. Een nieuwe documentaire getiteld Maverick: The Epic Adventures of David Lean onderzoekt dat contrast aan de hand van uitgebreid archiefmateriaal en interviews met vooraanstaande regisseurs die hem als een fundamentele invloed beschouwen.

Documentaire combineert bewondering met eerlijke portretten

Barnaby Thompson regisseerde de film met volledige toegang tot Leans nalatenschap. Het resultaat vermijdt simpele lof. Hedendaagse filmmakers waaronder Francis Ford Coppola, Alfonso Cuarón, Steven Spielberg en Denis Villeneuve bespreken hoe Lean hun benadering van schaal en storytelling heeft gevormd. Tegelijk toont de film Leans veeleisende werkwijze op de set.

Robert Mitchum noemde Lean monomaan na het werken aan Ryan’s Daughter. Tijdens die productie liet Lean de camera’s draaien terwijl acteur Leo McKern gevaarlijke golven trotseerde voor de Ierse kust. Omar Sharif beschreef Lean later als een moeilijke en egoïstische medewerker die iedereen hard aanpakte, inclusief zichzelf, tijdens Doctor Zhivago.

Laatste film leidt tot opstand van de cast en aanhoudende twijfels

Lean keerde na een lange pauze terug met A Passage to India in 1984. Zijn perfectionisme leidde tot openlijke conflicten. Verteller Cate Blanchett vertelt dat Judy Davis de regisseur rechtstreeks confronteerde en zei dat hij niet wist wat hij deed. Davis kreeg een Oscar-nominatie terwijl Peggy Ashcroft won voor beste vrouwelijke bijrol.

Leans vroege jaren en weg naar de film

De film volgt Leans leven in chronologische volgorde. Geboren in Zuid-Londen in een streng quakergezin, worstelde hij met dyslexie en school. Zijn vader vertrok toen Lean vijftien was en toonde later weinig interesse in het succes van zijn zoon. Lean begon in de filmindustrie als theejongen bij Gaumont Studios en klom snel op tot het monteren van journaals en speelfilms.

Noël Coward koos Lean om in 1942 In Which We Serve mede te regisseren. Dat leidde tot Brief Encounter en Leans geprezen verfilmingen uit de jaren veertig van Great Expectations en Oliver Twist. Summertime uit 1955 markeerde zijn overstap naar internationale locaties en het begin van zijn lange samenwerking met producent Sam Spiegel.

Blockbuster-epics herdefiniëren de schaal van de cinema

The Bridge on the River Kwai en Lawrence of Arabia vormen de hoogtepunten van zijn carrière. Beide films wonnen elk zeven Oscars, waaronder voor beste film en beste regie. Spielberg heeft gezegd dat hij Kwai opnieuw bekijkt voordat hij aan actie-avonturen begint. Paul Greengrass schrijft Lean toe dat hij heeft geholpen de taal van de filmkunst uit te vinden. Steven Soderbergh nam Leans gewoonte over om vroege montages zonder dialoog vorm te geven.

Doctor Zhivago bracht commercieel succes ondanks gemengde recensies. Ryan’s Daughter kreeg harde kritiek die Lean diep raakte. Een splitscreensequentie in de documentaire contrasteert de film met de opkomende Amerikaanse onafhankelijke cinema van 1970.

Privéleven weerspiegelt professionele intensiteit

Lean trouwde zes keer en had daarnaast andere relaties. De documentaire wijst op parallellen met zijn vader, waaronder Leans beslissing om zijn eerste vrouw en zoon te verlaten. Archiefcommentaren onthullen zijn opvatting dat voltooide relaties volledig moeten worden afgesneden.

Veel van zijn films verkennen liefde en verlangen. Toch bleef Leans eigen zoektocht naar een blijvende band vruchteloos. De film sluit af met reflecties op een man die genade en grandeur op het scherm creëerde, terwijl hij persoonlijk puin achterliet.