Belgische regisseur Lukas Dhont ontdekte een onverwachte vonk voor zijn nieuwste project terwijl hij historische afbeeldingen doorbladerde. Zwart-witfoto’s toonden soldaten in de loopgraven van de Eerste Wereldoorlog die geïmproviseerde voorstellingen opvoerden voor hun kameraden, waarbij sommige mannen zich verkleedden als cancan-danseressen, verliefde echtgenotes en treurende moeders om de troepen te vermaken.
De foto’s onthulden een zelden getoond aspect van het frontleven. Dhont zag een kans om een liefdesverhaal te plaatsen in die vergeten wereld. Hij stelde zich soldaten voor die een podium bouwden terwijl granaten in de buurt ontploften en de dood zich net buiten de voetlichten voltrok.
Het is een deel van de geschiedenis dat ik nog nooit eerder op het scherm had gezien. Dat zette mijn ideeën in beweging. Ik dacht: ‘Wauw, het zou echt bijzonder zijn om deze mannen een theaterstuk te zien maken terwijl op de achtergrond explosies klinken, de oorlog doorgaat en de dood overal om hen heen is.’
De film draait om Pierre, gespeeld door Emmanuel Macchia, een jonge Belgische soldaat wiens geloof in de zaak afneemt onder de druk van de strijd. Naarmate de desillusie toeslaat, begint Pierre een hartstochtelijke relatie met Francis, vertolkt door Valentin Campagne. Francis organiseert de genderfluïde toneelvoorstellingen die het moreel van de mannen opkrikken.
Na de intieme drama’s ‘Girl’ en de Oscar-genomineerde ‘Close’ kreeg Dhont te maken met nieuwe productie-eisen. Hij moest een complete oorlogswereld opbouwen zonder de emotionele nabijheid te verliezen die zijn eerdere werk kenmerkt. Het resultaat combineert expliciet geweld met een centrale romance.
Coward was de meest uitdagende film die ik ooit heb gemaakt. Ik maakte een oorlogsfilm, maar ik moest een manier vinden om de intimiteit te behouden die ik zo waardeer in mijn eerdere werk. Het was een oefening in het creëren van schaal en een wereld die veel ambitieuzer is in productie-elementen, maar toch trouw blijft aan de emoties van de personages. Er is veel geweld en wreedheid, mannen die vernietigen of vernietigd worden, maar er is ook een romance.
Het woord ‘Coward’ draagt bewuste lading. Het verwijst zowel naar deserteurs die het gevecht ontvluchtten als naar de stille moed die nodig is om lief te hebben in een tijd waarin relaties tussen mensen van hetzelfde geslacht verboden waren. Dhont gebruikt het verhaal om traditionele voorstellingen van mannelijkheid in de oorlogscinema ter discussie te stellen.
Ik wilde onze opvattingen over heldendom onderzoeken. In oorlogsfilms wordt mannelijkheid op een zeer enge manier afgebeeld. Er bestaat het idee dat vechten voor ons land altijd een nobel doel is, en de angst om een lafaard te zijn heeft veel mensen gebroken of tot hun dood geleid.
Met actieve oorlogen in Oekraïne en het Midden-Oosten zijn gesprekken over militaire dienst en nationale plicht in Europa weer opgelaaid. Dhont merkt op dat de film, hoewel een eeuw geleden gesitueerd, dezelfde persoonlijke vragen oproept die jongeren vandaag de dag stellen over vechten of geweld weerstaan.
In de extreme omstandigheden van de loopgraven ontdekken Pierre en Francis een vrijheid die de vredestijdmaatschappij hun ontzegde. Hun relatie ontstaat juist omdat de gebruikelijke sociale regels hun kracht verliezen te midden van voortdurend gevaar. Dhont ziet dit als een omkering van hoe de geschiedenis moed heeft gedefinieerd.
Wat echt interessant is, is dat ze in die donkerste tijden vrijer zijn dan de samenleving hun toestaat of dan ze zullen zijn wanneer de oorlog voorbij is. Heldendom is door de geschiedenis heen vaak gekoppeld aan het vermogen van een man om wreed te zijn. Ik wilde dat omkeren en praten over de moed die het kost om lief te hebben.
Dhont woont in Vlaanderen, de regio waar veel van de gevechten plaatsvonden. Dagelijkse ritten langs militaire begraafplaatsen vol jonge soldaten herinneren hem aan de echte menselijke tol. Voor hem voelde het project als een manier om die levens via fictie te eren.
Ik woon in Vlaanderen, dus ik leef op de bodem waar de Eerste Wereldoorlog werd uitgevochten. Als ik rondrijd, passeer ik de begraafplaatsen vol lichamen van jonge mannen die hun leven gaven om te vechten. Het maken van deze film was bijna een transcendente daad om die verhalen weer tot leven te brengen.