De huishoudelijke uitgaven in Japan zijn in september scherp gedaald, met 6,8 procent ten opzichte van een jaar eerder na correctie voor inflatie. De daling was de grootste sinds 2020 en overtrof de verwachting van economen van een daling met 3 procent, blijkt uit cijfers van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Communicatie.
Uitgaven aan transport, onderwijs en entertainment droegen het meest bij aan de terugval. Op maandbasis daalden de uitgaven met 2,8 procent na seizoenscorrectie. De cijfers onderstrepen de aanhoudende kwetsbaarheid van de consumentenvraag, ook al groeien de lonen sterker.
De Bank of Japan hield haar belangrijkste rentetarief in de meest recente beslissing op 1,25 procent en gaf aan dat de onderliggende inflatie de doelstelling van 2 procent heeft bereikt. Beleidsmakers zien risico’s dat prijsstijgingen die doelstelling kunnen overschrijden, en markten rekenen nu breed op de volgende renteverhoging op 18 december.
Zwakke consumentenbestedingen vormen een duidelijke spanning voor beleidsmakers. Hogere leenkosten kunnen huishoudens onder druk zetten via hypotheken en leningen, terwijl een gedempte vraag ook aangeeft dat prijsdruk gematigd moet worden om de levensstandaard te ondersteunen.
Huishoudens blijven kwetsbaar voor zorgen over stijgende prijzen. Omdat de lonen stijgen, is het moeilijk te verklaren waarom de consumentenbestedingen niet aantrekken.
De reële lonen stegen in september met 2,2 procent op jaarbasis, terwijl de nominale contante verdiensten met 4,6 procent omhooggingen, de snelste stijging sinds 1997. De centrale bank heeft gewezen op deze robuuste loonstijgingen als bewijs van een positieve economische cyclus waarin bedrijven kosten doorberekenen en winsten delen met werknemers.
Premier Sanae Takaichi heeft gerichte steunmaatregelen ingevoerd, waaronder subsidies en een geplande verlaging van de btw op voedsel van 8 naar 1 procent voor twee jaar vanaf april. Ondanks deze inspanningen laten de data van dinsdag zien dat hogere inkomsten nog niet hebben geleid tot sterkere bestedingen.
De combinatie van solide loongroei en kwetsbare consumptie laat de Bank of Japan voor een complexe beslissing staan. Beleidsmakers moeten sterke vraag in bepaalde sectoren afwegen tegen bredere terughoudendheid van huishoudens bij het bepalen van het tempo van toekomstige rentewijzigingen.
Het is een moeilijke afweging of de BOJ het tempo van renteverhogingen moet versnellen door alleen te kijken naar de sterke vraag gerelateerd aan AI, terwijl de consumentenbestedingen zwak blijven.