Japan heeft een opmerkelijk demografisch mijlpaal bereikt: voor het eerst in zijn geschiedenis hebben meer dan 100.000 mensen die in het land wonen de 100 jaar bereikt. Volgens recente officiële gegevens bedraagt het exacte aantal 107.677 honderdjarigen, wat het Aziatische land bevestigt als een van de landen met het hoogste aandeel oudere bevolking ter wereld.
Het fenomeen vertoont een duidelijk genderpatroon. Bijna negen op de tien honderdjarigen zijn vrouwen. Onder de oudste inwoners springen Kishimoto Fuyo, 114 jaar, en Kato Hikaru, 112 jaar, eruit. De gestage stijging van de levensverwachting houdt al decennia aan, al gaat dit succes gepaard met demografische veranderingen die bij de autoriteiten toenemende zorgen oproepen.
De hoge levensverwachting in Japan wordt vaak in verband gebracht met alledaagse factoren. De traditionele voeding, rijk aan vis, rijst en groenten, verschilt duidelijk van veel westerse diëten met een hoger gehalte aan verzadigde vetten. Daarnaast blijven veel ouderen fysiek actief: regelmatig wandelen, het openbaar vervoer gebruiken of mobiliteitsoefeningen doen, horen bij hun dagelijkse routine.
Het grootste probleem ontstaat wanneer de stijgende levensverwachting samengaat met een aanhoudende daling van het aantal geboorten. Personen ouder dan 65 jaar vormen al bijna drie op de tien inwoners en de prognoses wijzen op een verdere toename in de komende decennia. Het vruchtbaarheidscijfer bevindt zich op een historisch dieptepunt met slechts 1,14 kinderen per vrouw.
Officiële schattingen voorspellen dat de Japanse bevolking zal krimpen tot ongeveer 87 miljoen inwoners in 2070, tegenover 128 miljoen in 2008. De lagere geboortecijfers, sociale veranderingen en de hoge kosten van een gezin bemoeilijken de generatiewisseling.
De vergelijking met de eerste registraties is bijzonder illustratief. In 1963 telde Japan slechts 153 honderdjarigen. Het aantal overschreed de duizend in 1981 en de tienduizend in 1998. Meer dan zes decennia later heeft het land voor het eerst de grens van 100.000 overschreden.