Frankrijk kampt met een scherp verlies aan investeerdersvertrouwen nu de regering worstelt met aanhoudende begrotingstekorten en een verdeeld politiek landschap. Obligatiemarkten hebben zich scherp tegen het land gekeerd, met rentes die sneller stijgen dan veel ervaren waarnemers hadden verwacht.
De Franse tienjaarsrente is sinds juni met meer dan één procentpunt gestegen, de zwakste kwartaalprestatie sinds de invoering van de euro. De spread ten opzichte van vergelijkbare Duitse bunds is opgelopen tot 146 basispunten en stevent af op een recordweekwinst. Aandelen bleven achter bij bredere Europese indices en een recente enquête van Bank of America onder fondsbeheerders plaatste Frankrijk op de laatste plaats als favoriete markt voor het komende jaar.
Het tekort, dat oorspronkelijk zou dalen naar 5 procent van het bbp, beweegt juist de verkeerde kant op. De regering presenteerde donderdag een begrotingspakket met ongebruikelijk diepe bezuinigingen om het vertrouwen van markten en parlementariërs te herstellen.
De risicoperceptie rond Franse schuld verslechtert. De markt begint Frankrijk en zijn schuldniveau te straffen, iets wat in het verleden niet per se gebeurde.
Kiezers die teleurgesteld zijn in tien jaar centristisch leiderschap onder Emmanuel Macron kiezen in mei 2027 een opvolger. Recente peilingen wijzen op een mogelijke tweede ronde tussen de extreemrechtse leider Marine Le Pen en de extreemlinkse kandidaat Jean-Luc Mélenchon.
Zelfs een centristische winnaar zal waarschijnlijk te maken krijgen met dezelfde parlementaire rekenkunde die al meerdere premiers ten val heeft gebracht. Zonder stabiele meerderheid blijft serieuze tekortreductie moeilijk.
De overheidsschuld bedraagt bijna 120 procent van het bbp, ongeveer het dubbele van het Duitse niveau. Rentelasten overstijgen nu de uitgaven aan defensie of onderwijs. Sommige marktpartijen trekken vergelijkingen met de Griekse ervaring tijdens de eurocrisis meer dan tien jaar geleden.
Minister van Financiën Roland Lescure erkende de uitdaging en stelde dat het herstellen van de spread met andere Europese landen een kwestie van geloofwaardigheid en vertrouwen is. "We zijn daartoe in staat, het is mogelijk," zei hij.
Door de omvang van Frankrijk worden zijn problemen snel ook Europese problemen. De euro is gedaald naar het laagste niveau in zestien maanden tegenover de dollar en hedgefondsen hebben hun weddenschappen tegen de munt opgevoerd. Hoofdeconoom Michala Marcussen van Société Générale waarschuwde dat de krimpende politieke ruimte vooruitgang op de bredere Europese agenda kan belemmeren.
Het herstel van vertrouwen vereist een geloofwaardige toezegging tot begrotingsconsolidatie. Een duurzame oplossing hangt echter af van het politieke landschap dat uit de verkiezingen van 2027 voortkomt en het vermogen daarvan om de fiscale uitdaging van het land aan te pakken.
Le Pen heeft laten weten dat zij mogelijk geen directe pogingen zal doen om de huidige regering ten val te brengen, maar de voorkeur geeft aan een functionerende begroting die snellere wetswijzigingen mogelijk maakt als zij volgend jaar wint. Zij heeft een referendum over een constitutionele tekortregel geopperd en zal later deze maand gedetailleerde fiscale voorstellen presenteren.