De Europese Unie heeft een nieuw leningspakket van €45 miljard voor Oekraïne voorgesteld dat steunt op gezamenlijk lenen door lidstaten om het groeiende financiële tekort van het land tijdens het conflict met Rusland te helpen dekken.
Ursula von der Leyen, voorzitter van de Europese Commissie, presenteerde het idee woensdag aan journalisten. Ze stelde dat de steun de positie van Oekraïne in toekomstige gesprekken zou versterken.
Wij denken dat dit de beste manier is om Oekraïne een sterke positie aan de onderhandelingstafel te geven.
De stap komt op een moment dat Oekraïne bijna vijf jaar na het begin van de grootschalige oorlog met stijgende kosten te maken heeft. Een eerder goedgekeurde EU-lening van €90 miljard dekt de behoeften in 2026 en 2027, maar Kyiv heeft een extra begrotingstekort van circa €70 miljard voor het komende jaar gemeld.
Volgens het nieuwe voorstel zou €20 miljard basis civiele functies zoals ziekenhuizen en scholen ondersteunen. De overige €25 miljard is bestemd voor militaire behoeften.
Von der Leyen benadrukte dat Oekraïne pas begint met terugbetalen als Rusland de schade door zijn acties compenseert.
De structuur volgt het eerdere leningmodel, waarbij de EU op de kapitaalmarkten leent voor ongeveer twee derde van de Oekraïense behoeften en andere bondgenoten het resterende deel dekken. De Europese Commissie verzorgt de lening, gedekt door de EU-begroting, en geeft de middelen door aan Kyiv.
Valdis Dombrovskis, EU-commissaris voor Economie, merkte dinsdag op dat Duitsland, ondanks zijn algemene standpunt tegen gezamenlijk lenen, bereid is dit specifieke voorstel te steunen. Berlijn wil volledige deelname van alle lidstaten, na eerdere opt-outs door Hongarije, Tsjechië en Slowakije.
EU-staatshoofden en regeringsleiders bespreken het financieringsinitiatief volgende week tijdens hun bijeenkomst in Brussel.
Het pleidooi voor gezamenlijk lenen weerspiegelt de aanhoudende impasse over het gebruik van bevroren Russische centralebanktegoeden in de EU, die circa €210 miljard bedragen en grotendeels bij het Belgische Euroclear liggen. België eist sterke bescherming tegen mogelijke juridische of financiële claims uit Moskou voordat het instemt met vrijgave van die middelen.