Duitse minister van Arbeid Baerbel Bas treedt af en verdiept coalitiecrisis voor bondskanselier Merz

SPD-voorzitter stapt op vanwege persoonlijk verlies en politieke aanvallen terwijl de regering onder nieuwe druk staat na nederlagen bij deelstaatverkiezingen

De Duitse regeringscoalitie staat opnieuw onder druk nadat Baerbel Bas is afgetreden als minister van Arbeid en co-voorzitter van de sociaaldemocraten, de juniorpartner in de regering. De stap kwam op het moment dat bondskanselier Friedrich Merz seniorleiders van de CDU bijeenriep voor een retraite om recente verkiezingsnederlagen te bespreken.

Bas (58) noemde het plotselinge overlijden van haar stiefdochter en aanhoudende publieke kritiek als redenen om op te stappen. Ze blijft wel lid van de Bondsdag. De timing van de aankondiging, die op een zaterdag werd gedaan, verstoorde de pogingen van Merz om zijn partij te stabiliseren en dwong minister van Financiën Lars Klingbeil, de andere SPD-voorzitter, een deel van een geplande reis naar Azië af te zeggen.

Resultaten deelstaatverkiezingen vergroten coalitiespanning

De coalitie stond al onder druk na de deelstaatverkiezingen van september in Saksen-Anhalt en Mecklenburg-Voor-Pommeren. De extreemrechtse Alternative for Germany werd in beide verkiezingen de grootste partij. De CDU haalde slechts 17,2 procent in Saksen-Anhalt en zakte in Mecklenburg-Voor-Pommeren onder de kiesdrempel met 4,9 procent, voor het eerst in de geschiedenis van de partij dat ze geen zetels haalde in dat deelstaatparlement.

Pensioenhervormingen maken leiderschapswisseling urgent

Bas had toezicht gehouden op omstreden hervormingen in het sociale zekerheidsstelsel, waaronder wetgeving over pensioenen en werktijden. Coalitieleiders hadden 1 juli als deadline gesteld voor belangrijke afspraken en de regering wil een bredere pensioenhervorming voor het einde van het jaar afronden. Haar vervanging heeft daarom directe beleidsgevolgen die verder gaan dan gewone personeelszaken.

Klingbeil veroordeelt aanvallen en schetst volgende stappen

Klingbeil vertelde verslaggevers dat Bas hem zaterdag op de hoogte had gebracht van haar besluit. Hij noemde de persoonlijke aanvallen die zij tijdens haar rouwperiode te verduren had onacceptabel en ongepast, met name die van leden van de CDU/CSU-fractie. Politici van de Unie hadden haar ministerie beschuldigd van vertraging bij afgesproken maatregelen.

Dit vergiftigt onze politieke cultuur. Vaak zijn het vrouwen in leidinggevende posities die met zulke ongewoon harde aanvallen en kritiek te maken krijgen. Het is haat en lastercampagnes.

— Lars Klingbeil, SPD-voorzitter en minister van Financiën, Verklaring aan verslaggevers in Berlijn

Klingbeil droeg minister-president van Rijnland-Palts Alexander Schweitzer voor als opvolger van Bas als minister van Arbeid. Hij stelde ook een buitengewoon SPD-partijcongres voor in december of januari om nieuwe co-voorzitters te kiezen en bevestigde de partijvastberadenheid om vast te houden aan het duale leiderschap. Volgens ingewijden moet de volgende co-voorzitter een vrouw zijn uit de linkervleugel van de partij.

Merz toont respect voor besluit van Bas

Bondskanselier Merz verklaarde dat het besluit van Bas respect verdient. In een bericht op platform X schreef hij dat hij als vader en grootvader slechts kon bevroeden hoe zwaar haar verlies voor haar moet zijn. Zijn woordvoerder ontkende berichten dat Merz privé zijn frustratie zou hebben geuit over haar afwezigheid tijdens briefings.

De ontwikkelingen dwingen de coalitie om zowel met directe personele overgangen als met langetermijnvragen over haar stabiliteit om te gaan, voorafgaand aan kritieke beleidsdeadlines.

Tags bij dit artikel