De grens tussen het echte en het verzonnene vervaagt in het laatste werk van Dolores Redondo. In 'Todas las noches, todas las ciudades' (Destino) onderzoekt de schrijfster uit San Sebastián hoe het verhaal dat iemand over zichzelf vertelt, de eigen geestelijke gezondheid kan bepalen of ondermijnen.
De roman brengt Benedict Newman, een beroemde schrijver die door de politie wordt ondervraagd over misdaden die uit zijn laatste fictie lijken gekopieerd, samen met Nash Elizondo, een forensisch psychologe die een afwezige vader onderzoekt. Terwijl Newman ontwaakt als zijn eigen detective Colt Star, verdiept Nash zich in haar familiegeschiedenis en de geheimen van een man die zichzelf niet langer herkent.
Het verhaal zet het universum van Los Valles Tranquilos voort, begonnen in 'Esperando al diluvio' en uitgebreid in 'Las que no duermen NASH'. Het haalt figuren als Amaia Salazar en de zussen Mitxelena terug, maar richt de aandacht op Nash, die nu de geest moet analyseren van iemand die het vermogen heeft verloren zichzelf te herkennen.
Tijdens een interview in het AC Hotel Recoletos voor Tiramillas, de vrijetijdssite van Marca, gaat Redondo in op de kernvraag: in hoeverre is een auteur verantwoordelijk voor wat hij zich voorstelt? 'Je bent verantwoordelijk, want als je eerlijk schrijft, roep je waarschijnlijk de spoken uit het verleden, het heden of zelfs de toekomst op', legt ze uit.
Dan ontstaat een soort ouijasesie: je roept ze op, schrijft over ze, lost ze op, voert het exorcisme uit en ze verdwijnen. Maar soms, als je te lang in een personage leeft, kan het uiteindelijk bij je blijven wonen.
Redondo stelt dat geestelijke gezondheid afhangt van het ware verhaal dat iedereen over zichzelf opbouwt. Als dat verhaal vals is, waarschuwt ze, stort de persoon in. Ze bekritiseert de huidige neiging om zichzelf te diagnosticeren na het zien van korte content op sociale media en verdedigt dat liegen alleen acceptabel is als men zich bewust blijft dat men aan het veinzen is.
Eer is wat iemand van zichzelf weet, en het is het enige dat je geestelijk gezond en veilig kan houden.
De forensisch psychologe staat in deze aflevering tegenover een afwezige vader wiens psychologische omstandigheden hem op afstand houden. Nash herwint de controle door op andere manieren te onderzoeken en haar specialiteit uit te oefenen: de psychologe zijn van de doden of van wie niet langer op conventionele wijze kunnen antwoorden.
De roman komt voort uit een persoonlijke ervaring van de auteur: een kinderherinnering die eigenlijk van Amaia Salazar was. Redondo noemt gevallen als die van Béla Lugosi of Johnny Weissmuller en citeert Miguel Delibes, die in zijn Cervantes-prijstoespraak reflecteerde over de verwarring tussen zijn eigen hoofd en dat van zijn personages.
Redondo legt uit dat de wereld van Los Valles Tranquilos al jaren volledig in haar hoofd bestond en dat de tijd doorgebracht in Elizondo dat gevoel van realiteit heeft versterkt. 'Er komt een moment waarop het zonder twijfel begint te regeren', stelt ze over hoe de personages en de omgeving hun eigen regels opleggen.
'Todas las noches, todas las ciudades' is onafhankelijk te lezen en versterkt het vermogen van de auteur om de codes van de misdaadroman te vernieuwen, door criminalistisch onderzoek te combineren met een diepe verkenning van de menselijke identiteit.