Democratische senaatsmeerderheid verandert berekeningen rond hervorming hooggerechtshof

Controle over benoemingen kan de partij Trump-kandidaten blokkeren en wachten op pensioneringen om de balans van het hof te wijzigen.

Een Democratische overname van de Senaat heeft ingrijpende gevolgen voor het Hooggerechtshof en dwingt tot een heroverweging van langlopende hervormingsideeën. De overwinning zorgt ervoor dat president Donald Trump tijdens zijn ambtstermijn geen nieuwe rechter meer kan benoemen. Tegelijkertijd dwingt het de Democraten om te overwegen of vergaande maatregelen zoals uitbreiding van het hof of beperking van de jurisdictie nog wel nodig zijn.

Demografische vooruitzichten wijzen op toekomstige verschuivingen

De twee oudste leden van het hof, Clarence Thomas (78) en Samuel Alito (76), werden allebei door Republikeinse presidenten benoemd. Historische gegevens tonen dat de gemiddelde levensverwachting van rechters tussen 1975 en 1999 82,3 jaar bedroeg. Tegen 2032, het einde van een hypothetische Democratische presidentiële termijn, zou Thomas 84 zijn en Alito 82.

Bevestigingsnormen uit het verleden zijn afgebrokkeld

Bipartisan bevestigingen vonden vroeger zelfs plaats onder verdeelde regering. In 1988 keurde een Democratische Senaat Anthony Kennedy goed, genomineerd door Ronald Reagan. Democratische meerderheden bevestigden later David Souter in 1990 en Thomas zelf in 1991 onder president George H.W. Bush.

Het landschap veranderde nadat rechter Antonin Scalia op 13 februari 2016 overleed. President Barack Obama nomineerde Merrick Garland een maand later, maar de Republikeinse Senaat weigerde een stemming te houden. Het hof functioneerde de rest van Obama’s termijn met acht leden, tot Trump Neil Gorsuch nomineerde, die binnen drie maanden werd bevestigd.

Senaatsprerogatief maakt langdurige blokkades mogelijk

Een Democratische Senaat lijkt nu in staat om instemming te onthouden aan elke Trump-kandidaat, zelfs als het proces jaren duurt. De ruime meerderheid in de kamer maakt verdere scenario’s aannemelijk. Mocht een Republikein in 2028 het Witte Huis veroveren terwijl de Democraten de Senaat behouden, dan zouden wetgevers de bevestiging kunnen blijven weigeren.

De Grondwet legt het aantal rechters niet vast. Het Congres bepaalt de omvang, en herhaalde weigeringen om te bevestigen zouden het hof door natuurlijk verloop kunnen terugbrengen tot acht, zeven of minder leden. De Democraten zouden de politieke kosten van zo’n strategie afwegen tegen het alternatief van het bevestigen van een kandidaat die ze afwijzen.

Gerichte hervormingen winnen terrein op structurele veranderingen

Ethiekregels voor rechters vormen een gebied waar wetgeving vooruitgang kan boeken. Bredere voorstellen om zetels toe te voegen of de jurisdictie over specifieke onderwerpen te beperken, verliezen aan aantrekkingskracht als de Democraten verwachten via de normale bevestigingsprocedure weer een meerderheid te krijgen. Elke partijdige herstructurering van het hof zou argumenten bemoeilijken dat het hof boven politieke invloed staat.

Wetgevers staan voor een keuze: veranderingen nastreven die de langetermijnlegitimiteit kunnen schaden, of zich richten op benoemingen die de balans kunnen herstellen zonder de institutionele regels te herschrijven.

Tags bij dit artikel