Democratische overwinningen bij de recente tussentijdse verkiezingen hebben de greep van de partij op de senaat versterkt, waardoor de controle mogelijk tot minstens 2032 aanhoudt. Die termijn loopt vrijwel parallel met de prognoses voor de uitputting van het socialezekerheidstrustfonds, waarna automatische uitkeringsverlagingen van 22 procent ingaan als er geen nieuwe wetgeving komt.
Bernie Sanders uit Vermont staat op het punt om vanaf januari de senaatscommissie voor sociale zekerheid te leiden. Hij heeft zich publiekelijk uitgesproken voor een verhoging van de uitkeringen met 2400 dollar per jaar en het afschaffen van het plafond op loonbelasting zodat hogere inkomens meer bijdragen.
Het wetsvoorstel van de senator voor uitbreiding van de sociale zekerheid, vorig jaar voor het eerst ingediend, zou de 12,4 procent loonbelasting laten gelden voor alle inkomens boven de 250.000 dollar. De huidige wet legt het plafond in 2027 vast op inkomens vanaf 192.300 dollar, waarbij werknemers en werkgevers elk 6,2 procent betalen.
Analyses van het voorstel laten zien dat hoge inkomens met aanzienlijke extra belastingverplichtingen te maken krijgen. Zo leidt toepassing van het extra tarief van 6,2 procent op inkomens tussen 250.000 dollar en hogere schijven tot forse jaarlijkse stijgingen die voor de hoogste verdieners tienduizenden dollars kunnen bedragen.
Het volledige plan van Sanders belast ook bepaalde beleggings- en bedrijfsinkomsten en vormt daarmee een van de grootste voorgestelde verhogingen van marginale tarieven in de recente Amerikaanse geschiedenis. Voorstanders stellen dat huishoudens met 350.000 dollar het kunnen dragen, maar critici wijzen erop dat het veel ruimte wegneemt voor toekomstige belastingmaatregelen voor andere prioriteiten.
Economisch onderzoek wijst uit dat werknemers uiteindelijk het grootste deel van het werkgeversdeel van de loonbelasting dragen via langzamere loonstijging of mindere secundaire voorwaarden. Het Congressional Budget Office beschouwt loonbelastingen als gedragen door werknemers, ongeacht de formele verdeling.
Sanders heeft verklaard dat de heffing slechts ongeveer 9 procent van de huishoudens treft. Die huishoudens zouden echter te maken krijgen met gecombineerde federale marginale tarieven van 53,2 procent onder het plan, oplopend tot boven de 60 procent in staten met hoge belastingen zoals New York en Californië.
Uitgaven aan gepensioneerden nemen al een groot deel van het bbp in beslag. Cijfers tonen dat 14,3 procent van de kinderen in armoede leeft tegenover 9,9 procent van de 65-plussers, deels omdat senioren medicare-dekking ontvangen en vaak over aanzienlijke pensioenspaartegoeden beschikken. Schattingen van de Brookings Institution geven aan dat de komende tien jaar bijna 5,6 biljoen dollar aan socialezekerheids- en medicare-uitkeringen naar senioren met een inkomen vóór uitkeringen boven de 100.000 dollar zal gaan.
Een gematigder aanpak, volgens de analyse, combineert bescheiden belastingverhogingen voor hogere inkomens met een kleine algemene verhoging van de loonbelasting naar 13,4 procent, aanpassingen van de uitkeringsformules, hogere pensioenleeftijden voor sommigen en gerichte uitkeringsverlagingen. Gefaseerde invoering geeft werknemers en gepensioneerden tijd om zich aan te passen.
Met een vergrijzende bevolking die de kosten al verschuift naar jongere werknemers, riskeren verdere grote belastingverhogingen de groei te remmen en prikkels om te werken of te investeren te verminderen. Beleidsmakers staan onder druk om steun voor huidige gepensioneerden af te wegen tegen investeringen in infrastructuur, onderwijs en ondersteuning van werkende gezinnen.