David Lynch verdedigde mysterie in zijn films met een citaat uit 1989 over kunst en betekenis

De regisseur legde uit waarom hij weigerde boodschappen uit te leggen in werken als Eraserhead en Twin Peaks

David Lynch bouwde een carrière op films die zich niet makkelijk lieten interpreteren. Kijkers verlieten vaak de vertoningen van zijn werk met een onbehaaglijk gevoel, maar de in Montana geboren regisseur zag die reactie als onderdeel van de ervaring in plaats van een fout die moest worden hersteld.

David Lynch maakte alledaagse genres tot voertuigen voor surrealistische logica

Lynch begon als schilder die zijn doeken in beweging wilde brengen. Die drang leidde tot zijn debuutfilm Eraserhead uit 1977, een undergroundfavoriet met bizarre beelden die hun eigen interne regels volgden. Dezelfde aanpak bepaalde latere projecten die varieerden van prestigedrama tot sciencefiction en neo-noir.

In al deze films stelde Lynch vragen zonder nette antwoorden te geven. Hij beschouwde de resulterende ambiguïteit als essentieel in plaats van toevallig.

Los Angeles Times-profiel legde Lynch' standpunt over subtekst vast

In augustus 1989, voorafgaand aan de releases van Twin Peaks en Wild at Heart, vroeg de Los Angeles Times Lynch hoe bewust hij was van boodschappen in zijn films. Zijn antwoord blijft een van zijn duidelijkste uitspraken over het onderwerp.

That's a very dangerous thing. It's important to think about it, but it's like money — if you think of it first, then you're like a politician. You're gearing your campaign around winning, and everything you say is to make the message known — and a message is a load of crap. I don't know what I want to say to people. I get ideas and I want to put them on film because they thrill me. You may say that people look for meaning in everything, but they don't. They've got life going on around them, but they don't look for meaning there. They look for meaning when they go to a movie. I don't know why people expect art to make sense when they accept the fact that life doesn't make sense.

— David Lynch, Los Angeles Times profile, August 1989

Lynch zag opgelegde betekenis als een bedreiging voor de artistieke ervaring

De regisseur vergeleek filmmakers die met een boodschap beginnen met politici die alleen op stemmen uit zijn. Hij betoogde dat thema's vanzelf moeten ontstaan in plaats van als uitgangspunt te dienen. Lynch wees ook op de tegenstrijdigheid bij publiek dat accepteert dat het leven geen duidelijke betekenis heeft, maar wel verklaringen eist van kunst.

Hij kwam later nog met evenveel stelligheid op het onderwerp terug. In een BAFTA-interview uit 2007 noemde hij Eraserhead zijn meest spirituele film en weigerde hij verder uit te weiden toen hij daarop werd aangesproken.

Aanvullende opmerkingen van David Lynch over kunst en ideeën

Lynch deed nog enkele andere uitspraken over creativiteit en interpretatie. Een daarvan vergeleek ideeën met vissen die dieper water nodig hebben om gevangen te worden. Een andere raadde aan om de focus te houden op de donut in plaats van het gat. Hij stelde ook dat betekenissen persoonlijk zijn en dat het beter is om niet te veel te weten over wat dingen betekenen.

Tags bij dit artikel