David Cronenberg's The Fly wordt 40: een tijdloze bodyhorror-klassieker

Van zijn oorsprong in een kort verhaal uit 1957 tot de verkenning van ziekte en sterfelijkheid in de remake uit 1986 blijft de film vier decennia later resoneren.

Veertig jaar geleden, op 15 augustus 1986, verscheen David Cronenberg's The Fly in de bioscopen en groeide uit tot een van de meest aangrijpende horrorfilms ooit. De remake veranderde een bekend sciencefictionidee in een tragisch verhaal over mutatie en sterfelijkheid dat nog steeds onder de huid kruipt.

Oorsprong in een kort verhaal uit Playboy van 1957

Het idee kwam van schrijver George Langelaan in een verhaal dat in juli 1957 verscheen in Playboy. Het ging over Hélène, die in een psychiatrische inrichting zit nadat ze haar man André heeft gedood. In een brief aan haar zwager beschrijft ze hoe André's teleportatie-experiment mislukte toen een vlieg in de capsule belandde, met verwisselde lichaamsdelen en een wanhopig verzoek om genade als gevolg.

De speelfilm uit 1958 zorgde voor vroege horrorspanning

Hollywood verfilmde het verhaal al snel in 1958 onder regie van Kurt Neumann. Vincent Price speelde de zwager, Patricia Owens was Hélène en David Hedison vertolkte André. De film had voor die tijd sterke make-upeffecten en werd vooral bekend door de gruwelijke scène met het spinnenweb waarin een piepklein menselijk hoofd om hulp roept.

Er volgden twee sequels: The Return of the Fly in 1959 en Curse of the Fly in 1965, maar geen van beide bereikte dezelfde culturele impact.

Cronenberg maakt er een metafoor voor ziekte van

David Cronenberg verlegde de focus volledig voor de versie uit 1986. Jeff Goldblum speelde wetenschapper Seth Brundle, die een teleportatiesysteem perfectioneert maar tijdens een test zijn dna met dat van een vlieg vermengt. Geena Davis was zijn collega en geliefde Ronnie, die zijn langzame lichamelijke aftakeling meemaakt.

Eerste symptomen zijn bovenmenselijke kracht en vreemde haargroei, gevolgd door rottende huid, haar- en tandverlies en bizarre eetgewoonten. Brundle ontdekt uiteindelijk de genetische fusie, maar kan die niet meer terugdraaien terwijl zijn geest ook aftakelt.

De remake raakt universele angsten voor ouderdom en verlies

Cronenberg noemde de film in de dvd-commentaar een universeel verhaal over ouderdom en de onvermijdelijke dood, geen specifieke allegorie voor aids. Het verhaal wordt verteld vanuit Ronnie's perspectief terwijl zij ziet hoe een dierbare wegkwijnt, met extra lagen van angst voor besmetting en een ongeboren kind.

Insects have no politics. They have no compassion. They are driven by brutality.

— Seth Brundle, The Fly, 1986 film dialogue

Oscarwinnende effecten en een onvergetelijk slot

De make-upeffecten van Chris Walas en Stephan Dupuis wonnen een Oscar. Het slot bevat een van de meest viscerale transformatie-scènes uit de filmgeschiedenis, waarin Brundle's lichaam verandert in een groteske insectenfiguur. De sequel The Fly II uit 1989, geregisseerd door Walas, bevatte meer gore maar miste de emotionele diepgang van het origineel.

Ook nu nog onderscheidt de versie uit 1986 zich door de combinatie van horror en diepe droefheid en herinnert het publiek eraan dat de echte angst vaak schuilt in het zien hoe iemand van wie je houdt langzaam verdwijnt.

Tags bij dit artikel