Christopher Nolan kiest voor een nuchtere benadering van de goden in The Odyssey

De regisseur geeft de voorkeur aan ambiguïteit en menselijk handelen boven openlijke goddelijke spektakels in zijn bewerking van het oude epos.

Christopher Nolans grote bioscoopversie van The Odyssey is na maanden van discussie over de benadering van het bronmateriaal in de bioscopen aangekomen. De film heeft Matt Damon in de rol van Odysseus en Zendaya als Athena, naast Charlize Theron als Calypso. In plaats van de openlijke bovennatuurlijke elementen die velen van Homers gedicht verwachten, kiest Nolan voor een ingetogen interpretatie waarbij goddelijke invloed subtiel en voor meerdere uitleg vatbaar blijft.

Nolan maakt vanaf het begin zijn bedoelingen duidelijk

Een vroege titelkaart zet de toon door de gebeurtenissen te plaatsen "in een tijd van schijnbare magie". Deze keuze past bij Nolans eerdere werk, waarin hij buitengewone concepten met aannemelijke verklaringen onderbouwt. Kijkers die films als Inception en Interstellar kennen, herkennen dezelfde voorkeur voor logica en terughoudendheid wanneer het verhaal de goden van het oude Griekenland behandelt.

Goden verschijnen maar blijven grotendeels op de achtergrond

In het oorspronkelijke gedicht grijpen goden als Athena actief in namens Odysseus en zijn familie. Nolans bewerking kiest een andere weg. Athena verschijnt alleen als een visioen dat uitsluitend Odysseus ziet, wat vragen oproept of zij externe leiding of een innerlijke projectie vertegenwoordigt. Andere goden worden in dialogen genoemd, maar hun directe handelingen blijven onzichtbaar of vatbaar voor natuurlijke verklaringen zoals stormen op zee.

Calypso krijgt onder de onsterfelijken de meest substantiële uitwerking en verschijnt als een tastbaar personage dat met Odysseus in interactie treedt. Ook hier ligt de nadruk op de menselijke gevolgen van haar aanwezigheid in plaats van machtsvertoon. Het verblinden van de cycloop Polyphemus roept iets op wat aanvoelt als goddelijke toorn, maar de film laat ruimte om de gebeurtenissen als gewoon ongeluk te interpreteren.

Menselijke keuzes sturen het verhaal

Door openlijke goddelijke betrokkenheid te beperken, verschuift de film de nadruk naar de beslissingen van stervelingen. Personages spreken over de goden met vrees, maar moeten hun eigen weg vinden zonder duidelijke bovennatuurlijke hulp. Deze aanpak creëert een voortdurende spanning tussen lot en vrije wil die door het verhaal loopt.

Een visioen van Athena benadrukt het centrale thema

Een scène tijdens de val van Troje toont Odysseus die ziet hoe het standbeeld van Athena beschadigd raakt in het gevecht. Het moment dient als krachtig beeld van de menselijke neiging om onschuld en orde te vernietigen en versterkt de belangstelling van de film voor feilbaar menselijk gedrag boven mythische grootsheid.

Het resultaat is een bewerking die trouw blijft aan de geest van het origineel en tegelijk Nolans kenmerkende stijl weerspiegelt. Goddelijke krachten blijven aanwezig in woorden en implicaties, maar het verhaal onderzoekt uiteindelijk hoe mensen de gevolgen van hun handelingen interpreteren en doorstaan. The Odyssey draait nu in de bioscopen.

Tags bij dit artikel