Chip in Trionda van Adidas herdefinieert arbitrage in voetbal en redt Portugal

Technologie van de officiële bal voor het WK 2026 corrigeert scheidsrechterlijke beslissingen met millimeterprecisie en heeft al twee keer het lot van Cristiano Ronaldo veranderd

Cristiano Ronaldo was ervan overtuigd dat hij had gescoord. Hij rende weg om het doelpunt te vieren, stak zijn armen in de lucht en telde alweer een persoonlijk hoogtepunt bij op het WK in Qatar in 2022. De bal vertelde echter een ander verhaal. De sensor in de Al Rihla bevestigde dat hij de bal nooit had aangeraakt voordat die over de doellijn van Uruguay ging. Het doelpunt werd uiteindelijk toegekend aan Bruno Fernandes.

Die actie bracht een tot dan toe weinig bekende technologie in de schijnwerpers. Vier jaar later heeft Adidas datzelfde idee verder ontwikkeld met de Trionda, de officiële bal van het WK 2026. "Als we het hebben over een verbonden bal, dan geven we die leven. We hebben de bal een hartslag gegeven", legt het bedrijf uit. Die hartslag heeft opnieuw het lot van Ronaldo beïnvloed, dit keer in zijn voordeel.

De sensor die Portugal redde in de slotminuten

Portugal stond op het punt om de kwalificatie voor de achtste finales te bezegelen toen Perisic een voorzet gaf. Matanovic kopte de bal terug en Kramaric, in een duidelijke buitenspelpositie, probeerde hem onder controle te krijgen. De bal belandde bij Gvardiol, die ongehinderd scoorde. Het stadion vierde het doelpunt tot de echte hoofdrolspeler ingreep: de bal.

De sensor registreerde met grote precisie het contact van Kramaric, iets wat met het blote oog onmogelijk te zien was, en stelde het semiautomatische systeem in staat de buitenspelpositie van de Kroatische aanvaller te bevestigen. De VAR keurde het doelpunt af en Portugal kon opgelucht ademhalen. Dezelfde chip die Ronaldo in Qatar een doelpunt ontzegde, heeft hem nu de toegang tot de achtste finales en een mogelijke confrontatie met Spanje bezorgd.

Jaren van ontwikkeling om de kritiek op de Jabulani te vermijden

Achter deze technologie zitten jaren van onderzoek, miljoenen tests en één obsessie: een chip integreren die elke aanraking registreert zonder ook maar een millimeter af te wijken van het gedrag van de bal. Adidas herinnert zich nog de felle kritiek op de Jabulani tijdens het WK in Zuid-Afrika in 2010, toen keepers en spelers klaagden over onvoorspelbare banen.

De eerste zorg was logisch: "Is hij uit balans? Trilt hij? Zullen de spelers het merken?" Niets daarvan gebeurde. Het bedrijf benadrukt dat "het ingenieurswerk garandeert dat het systeem het evenwicht en de vlucht van de bal niet beïnvloedt". De chip wordt lateraal gemonteerd en opgehangen in een constructie die de perfecte symmetrie behoudt.

Testen met topclubs en normen van NASA

Om te controleren dat de chip onopgemerkt bleef, deed Adidas een beroep op voetballers. De bal werd getest met spelers van Manchester United, Arsenal en Bayern München, onder anderen. Er werden ook tests gedaan met spelers die geen merkpartner waren om vooringenomenheid te vermijden. "We werken met spelers die zeer gevoelig zijn voor details", aldus het bedrijf.

De resultaten verrasten zelfs de eigen ingenieurs. "Geen enkele speler kon consistent aangeven welke bal een chip had en welke niet." Zelfs niet wanneer ze wisten dat sommige anders waren. Vermoedens over gewicht of formaat bleken keer op keer onjuist.

Robots en extreme duurzaamheidstests

Om elke variatie te meten, gebruikte Adidas robots die exact dezelfde trap konden herhalen. De toegepaste normen overtreffen zelfs de eisen van de FIFA. Een van de zwaarste tests draagt intern de naam "kill ball test": de robot schiet de bal herhaaldelijk met 160 km/u om het systeem te vernietigen. "Toch konden we het systeem niet kapotmaken", verzekert het bedrijf.

De sensor registreert 500 keer per seconde gegevens. Elke pass, elke trap, elke kopbal of elke redding wordt in realtime vastgelegd en doorgestuurd naar de arbitrage. "De technologie helpt scheidsrechters om betere beslissingen te nemen en dat sneller te doen", benadrukt Adidas. "We brengen de sportieve rechtvaardigheid naar een nieuw niveau."

Tags bij dit artikel