Chinese Communistische Partij richt zich naar binnen op orde en veiligheid

Het wereldbeeld van Beijing geeft prioriteit aan regionale stabiliteit en binnenlandse controle boven verre militaire avonturen, ondanks westerse zorgen over AI en wereldmacht.

De Chinese Communistische Partij hanteert een wereldbeeld dat meer wordt bepaald door interne veiligheidsbehoeften dan veel waarnemers in het Westen aannemen.

Westerse leiders en tech-executives zien vaak de grootste risico’s voor de mensheid in ongecontroleerde kunstmatige intelligentie of dominantie door Chinese Communistische Partij-troepen. De Amerikaanse minister van Financiën Scott Bessent waarschuwde in september dat de toekomst somber is als China wint. Dario Amodei, topman van Anthropic PBC, noemde een Chinese voorsprong in AI een ernstige dreiging die Beijing militaire superioriteit over democratieën zou kunnen geven, vooral via dronetechnologie. Vergelijkbare waarschuwingen kwamen van defensiefunctionarissen in de NAVO, het VK en Australië. President Donald Trump heeft China eveneens benadrukt terwijl hij Amerikaanse leiding in AI-ontwikkeling bepleitte.

Beijing verwerpt expansieve narratieven

Chinese functionarissen wijzen deze voorstellingen resoluut van de hand. Ze verwerpen het beeld van China als een agressieve macht die klaarstaat om eerdere Amerikaanse interventies wereldwijd na te bootsen. In plaats daarvan komt de partijvisie voort uit de Eeuw van Vernedering in de 19e eeuw, toen buitenlandse mogendheden Chinees grondgebied inpikten. Leiders richten zich op het beschermen van betwiste gebieden, het bevorderen van economische doelen en het voorkomen van interne uitdagingen aan hun gezag.

Deze aanpak leidt direct tot spanningen met Taiwan en buurlanden over territoriale geschillen. Tegelijkertijd vermijdt Beijing grootschalige militaire conflicten, terwijl het wel geavanceerde wapens bouwt en operaties uitvoert onder de drempel van open oorlog.

Stapsgewijze maatregelen beschermen kernbelangen

Chinese beleidsmakers geven de voorkeur aan geleidelijke acties die politieke prioriteiten beschermen zonder sterke vergelding uit te lokken. Na het bezoek van toenmalig voorzitter van het Huis Nancy Pelosi aan Taiwan in 2022 hield Beijing militaire oefeningen. Westerse analisten zagen de oefeningen als provocatief. Binnen China beschouwden functionarissen ze als noodzakelijke verdediging tegen stappen die de nationale wedergeboorte-agenda van president Xi Jinping konden ondermijnen.

Historisch gezien heeft China kostbare verplichtingen in verre regio’s vermeden. Het geeft de voorkeur aan het omvormen van buren tot bondgenoten en het creëren van bufferzones. Bij engagement in het buitenland zijn acties gericht op het veiligstellen van langetermijnvoordelen met beperkte diplomatieke schade. Steun aan Rusland te midden van het conflict in Oekraïne versterkt bijvoorbeeld een potentiële partner mocht de spanning over Taiwan oplopen.

Parallellen met de Amerikaanse aanpak begin 20e eeuw

De houding van China lijkt op die van Amerika voor de Tweede Wereldoorlog. Beide zochten bescherming van groeiende economische belangen terwijl ze grote mogendheidsoorlogen vermeden om binnenlandse tegenreacties te voorkomen. De VS veranderde na aanvallen op burgers en grondgebied. China, dat bijna vijf decennia geleden voor het laatst een oorlog voerde, houdt een beperkte overzeese aanwezigheid aan en werkt aan het vormgeven van nieuwe mondiale instituties op gebieden als AI-normen en infrastructuur.

Herstel van orde blijft centraal doel

Voor Xi Jinping staat het concept van orde, of zhì, tegenover chaos, of luàn. Dit idee loopt door de keizerlijke geschiedenis en zet zich vandaag voort. In Hongkong gingen autoriteiten van aanvankelijke terughoudendheid tijdens de protesten van 2019 over op een nationale veiligheidswet die protesten inperkte. Vergelijkbare tactieken verschijnen in Xinjiang, waar Beijing zijn beleid beschrijft als het herstellen van stabiliteit na eerder geweld, en in regio’s als Tibet en Binnen-Mongolië.

Taiwan vertegenwoordigt de laatste grote bron van waargenomen wanorde binnen bereik. Een regeringswhitepaper uit 2022 stelde eenwording voor als essentieel om de nationale wedergeboorte tegen 2049 te voltooien. Functionarissen streven dit na via economische druk, diplomatieke isolatie van Taipei en tactieken in de grijze zone in plaats van een onmiddellijke invasie.

Wereldwijde invloed zonder directe confrontatie

Beijing promoot kaders zoals het Global Governance Initiative die staatsgeleide stabiliteit en economische samenwerking benadrukken. Het zoekt naleving over Taiwan en beperkingen op kritiek op de partij, terwijl het voordelen biedt aan partnerlanden. Enquêtes tonen dat veel landen China in bepaalde regio’s nu gunstiger beoordelen dan de Verenigde Staten.

Zorgen over AI-risico’s in China richten zich in de eerste plaats op politieke veiligheid. Deze voorzichtigheid heeft sommige technologie-importen vertraagd terwijl het land binnenlandse alternatieven ontwikkelt. Ondertussen heeft de Verenigde Staten zelf assertievere economische en diplomatieke maatregelen aangenomen die elementen weerspiegelen die ooit in het Chinese beleid werden bekritiseerd.

Tags bij dit artikel