Twee tegenstrijdige trends bepalen de huidige stand van de wereldwijde kolenmarkt. De vraag toont verrassende veerkracht in belangrijke markten, ook al snijden veel landen terug. Toch bevinden de bedrijven die kolen over de oceanen verschepen zich in een felle, laagrenderende overlevingsstrijd.
In 193 van de 195 landen op de COP31-klimaattop in Antalya, Turkije, daalde het kolengebruik met ongeveer 10 procent tussen 2019 en 2025. China en India gingen tegen die trend in. Hun gezamenlijke verbruik steeg in dezelfde periode met 13 procent en 28 procent. Samen zijn de twee landen goed voor zeven van elke tien ton die wereldwijd wordt verbrand.
Die stijgingen hebben de wereldwijde vraag sinds 2023 rond de 9 miljard ton per jaar gehouden. Binnenlandse steunmaatregelen in beide landen, waaronder capaciteitsvergoedingen en langetermijncontracten, hebben lokale producenten en elektriciteitscentrales beschermd tegen zwakkere prijzen.
Buitenlandse leveranciers missen vergelijkbare buffers. Ongeveer 70 procent van de Russische kolenbedrijven draait met verlies. De sector staat op het punt in 2026 324 miljard roebel, ofwel ongeveer 3,9 miljard dollar, te verliezen volgens overheidsramingen. De verliezen zullen naar verwachting in 2027 een vierde achtereenvolgend jaar aanhouden, zelfs als de prijzen enigszins herstellen.
In het Russische Kuznetsbekken, goed voor ongeveer de helft van de nationale productie, verdwenen in 2025 7.000 banen. Ongeveer een derde van de mijnbouwbedrijven daar is gesloten of verkeert in financiële moeilijkheden.
De Colombiaanse exportvolumes daalden in 2025 met bijna een kwart en bereikten het laagste niveau sinds 2003. Glencore Plc schreef vorig jaar 859 miljoen dollar af op zijn belang in de Cerrejón-mijn en wil het activum teruggeven aan de regering wanneer de vergunning in 2034 afloopt. Zuid-Afrikaanse exportactiviteiten draaien ook nauwelijks break-even.
Het kernprobleem ligt in de logistiek. Siberische producenten ontvangen slechts ongeveer 25 dollar van elke 100 dollar die een Chinese nutsbedrijf betaalt voor een ton kolen; de rest gaat naar rail- en scheepvaartkosten. Om te kunnen concurreren met de leveringskosten van nieuwe wind- en zonneprojecten zou het nutsbedrijf ongeveer 75 dollar per ton moeten betalen. Bij die prijs zou er vrijwel niets meer bij de mijnpoort overblijven.
Vergelijkbare dynamiek treft andere verre leveranciers. De Verenigde Staten, Indonesië en Australië zien hun marges in de zeehandel ook slinken nu goedkope hernieuwbare energie de elektriciteitsprijzen in importregio’s blijft drukken.
Ondanks beleidssteun voor kolen en tijdelijke beperkingen in het lng-aanbod daalde de Chinese opwekking uit fossiele brandstoffen in 2026 voor het tweede achtereenvolgende jaar. Het patroon onderstreept hoe transportintensieve fossiele ketens terrein verliezen zodra lokale schone-energieopties opschalen.
Mijnwerkers concurreren nu niet om groeiende vraag, maar om het vertrek van rivalen. Elk herstel van de zeehandelsprijzen zal waarschijnlijk tijdelijk blijken zolang de langetermijnverbruikscijfers vlak tot dalend blijven.