Braziliaanse financiële markten kregen een zware klap nadat Luiz Inácio Lula da Silva een nipte overwinning boekte op Flávio Bolsonaro in de tweede ronde van de presidentsverkiezingen. De uitslag verraste veel beleggers, die hadden ingezet op een zege van de rechtse kandidaat die volgens hen de fiscale problemen van het land zou aanpakken.
De Braziliaanse real daalde op een gegeven moment met maar liefst 11 procent, de grootste daling in meer dan twintig jaar. Langlopende swapcontracten stegen met meer dan 300 basispunten nadat ze de dagelijkse limieten hadden bereikt. De Ibovespa Index daalde 17 procent toen de handel halverwege de ochtend werd hervat, na een circuit breaker die de handel aan het begin van de dag had stilgelegd. Het was de eerste keer sinds begin 2020 dat dit mechanisme werd geactiveerd en de scherpste eendaagse daling van de index sinds het begin van de pandemie.
Swaprentes daalden later licht nadat de Braziliaanse schatkist aankondigde lokale leningen met vaste rente terug te kopen. De brede verkoopgolf onderstreepte echter de vrees dat Luiz Inácio Lula da Silva niet snel genoeg zou handelen om een begrotingstekort van meer dan 9 procent van het bbp terug te dringen. Analisten beschouwen dergelijke maatregelen als essentieel om ruimte te creëren voor verlagingen van de hoge leenkosten in het land.
Een reeks aankondigingen uit Lula’s kamp in de weken voor de verkiezingen, waaronder schuldverlichting voor micro-ondernemers, voedde de zorgen over de al gespannen overheidsfinanciën. De nieuwe regering lijkt zich meer te richten op het behoud van sociale programma’s en het stimuleren van consumptie via uitgebreider krediet, terwijl zij leunt op inkomstenmaatregelen in plaats van uitgavenbeperking. De aandacht richt zich nu op Lula’s keuze voor minister van Financiën en de details van de komende fiscale plannen.
De verkiezingsretoriek maakt nu plaats voor de economische realiteit.
Beursoperator B3 reageerde op de volatiliteit door de handelsbanden voor enkele belangrijke contracten de volgende maandag te verruimen, waardoor grotere bewegingen in valuta, rentes en indexfutures mogelijk werden. De aanpassingen golden alleen voor die sessie.
Een exchange-traded fund dat Braziliaanse aandelen volgt, verloor tot 26 procent in de handel in New York, de grootste daling sinds de lancering in 2000. Meer dan de helft van de aandelen in de Ibovespa-index daalde met dubbele cijfers, waarbij sommige aandelen tot 60 procent verloren. Small-cap aandelen, gevoelig voor renteverwachtingen, noteerden een recorddaling van 30 procent in hun benchmarkindex.
Braziliaanse dollarobligaties verzwakten eveneens over de hele curve en presteerden slechter dan andere opkomende-marktleningen, waarbij sommige emissies meer dan 2,6 cent per dollar verloren.
Lula behaalde 51,8 procent van de stemmen in de tweede ronde tegenover 48,2 procent voor Flávio Bolsonaro, volgens de Braziliaanse kiesautoriteiten. Bolsonaro vroeg om nietigverklaring van de uitslag en claimde dat het Hooggerechtshof de regels had gewijzigd door de stembureaus op het laatste moment langer open te houden.
De markten hadden grotendeels gerekend op een overwinning van Bolsonaro nadat zijn sterkere dan verwachte eerste ronde een rally had veroorzaakt en miljarden aan buitenlands kapitaal had aangetrokken in de hoop op fiscale verstrakking. Banken als UBS Global Wealth Management, Morgan Stanley, JPMorgan Chase & Co. en Citigroup publiceerden positieve analyses over Braziliaanse activa voorafgaand aan de verkiezingen.
Terwijl peilingen een nek-aan-nekrace lieten zien en Lula kiezersvriendelijke maatregelen aankondigde, namen veel beleggers extra hedges. Na de uitslag wijzigde JPMorgan zijn visie op de Braziliaanse munt en rentes van overwogen naar marktgewicht, terwijl Bradesco BBI zijn aandelenadvies neutraal maakte.
Wells Fargo noemde de directe marktreactie overdreven. Strateeg Alvaro Vivanco merkte op dat hoewel de fiscale vooruitzichten zorgwekkend blijven, hij voldoende vroege stappen van de nieuwe regering verwacht om risico’s te beperken, met name voor de real. Hij stelde voor de munt rond 5,56 per dollar te kopen en voorspelde een beweging richting 5,30 onder Lula.
Sinds zijn aantreden in januari 2023 heeft de tachtigjarige linkse leider prioriteit gegeven aan consumptiegroei en kredietuitbreiding om de omstandigheden voor werkende Brazilianen te verbeteren. Vooruitgang bij het terugdringen van tekorten is beperkt gebleven, waardoor Brazilië tot de hoogste reële rentetarieven ter wereld behoort. De overheidsschuld bedraagt meer dan 80 procent van het bbp en verplichte uitgaven beperken de beleidsruimte. Achterstallige betalingen van huishoudens en bedrijven hebben recordniveaus bereikt en boeren kampen met ongekende wanbetalingen.
Deze uitslag is een voortzetting van het huidige beleid — meer fiscale uitgaven, langer aanhoudende hogere inflatie en meer publieke investeringen. Gezien het huidige fiscale beeld in Brazilië leidt dit tot beperkte ruimte voor renteverlagingen en zullen hogere reële rentes noodzakelijk blijven.