Bjorn Mannsverk wijst elke persoonlijke verdienste af voor de plotselinge opkomst van Noorwegen in het internationale voetbal. Het Noord-Europese land, met slechts 5,6 miljoen inwoners en zonder deelname aan een groot toernooi sinds het EK 2000, heeft Brazilië uitgeschakeld en droomt nu van meer op weg naar de wereldtitel.
Na twintig jaar als piloot bij de Noorse luchtmacht werd Mannsverk een sleutelfiguur in het succes van Bodø/Glimt. Hij ziet zichzelf liever als cultuurbouwer dan als mental coach. Zijn aanpak legt de nadruk op collectieve inspanning in plaats van individuele prestaties en wijst de term ‘wonder’ af om de recente successen te beschrijven.
De Scandinavische mentaliteit vindt volgens Mannsverk haar oorsprong in de geschiedenis van vissers en boeren die leerden samen te overleven. Diezelfde houding van wederzijdse steun is overgeheveld naar het voetbal en verklaart waarom spelers van het elftal zich gedragen als collega’s in een gezamenlijke reis.
Bondscoach Stale Solbakken is van groot belang geweest. Ondanks de teleurstellingen over het missen van het laatste EK en het vorige WK hield de bond vast aan zijn project dat in 2017 begon. Zes jaar later begint het constante werk vruchten af te werpen in het toernooi.
Mannsverk benadrukt dat het veranderen van een prestatiecultuur tijd en geduld vraagt. Nationale elftallen kampen met het probleem dat spelers slechts korte periodes bij elkaar zijn, maar Noorwegen heeft ook met die beperking duidelijke vooruitgang geboekt.
Het managen van ego’s is cruciaal, zeker met sterren als Erling Braut Haaland. Mannsverk waarschuwt dat een of twee grote ego’s nog te verdragen zijn, maar meer vernietigt de teamcultuur. Loyaliteit en professioneel werk wegen zwaarder dan perfecte vriendschap tussen iedereen.
Hij erkent dat conflict, binnen grenzen, nuttig kan zijn. Discussies en constructieve kritiek maken vooruitgang mogelijk. De diversiteit aan persoonlijkheden versterkt de groep mits de wrijving goed wordt begeleid.
Mannsverk benadrukt dat het mentale aspect jarenlange fysieke voorbereiding in één moment kan tenietdoen. Twijfel aan jezelf of aan het team laat al het verrichte werk verdwijnen. Dat mentale verschil verklaart waarom sommige atleten met identiek talent altijd winnen en anderen achterblijven.
Het Noorse model van het Olympisch Topprestatiecentrum heeft zijn waarde bewezen in wintersporten en wordt nu ook in het voetbal toegepast. Een klein land moet extra zorg besteden aan zijn beperkte talenten en prioriteit geven aan teamwork.
Ik weet niet zeker of de wereld de manier waarop men naar Noorwegen kijkt zal veranderen.