De jaren tachtig brachten een rijke verscheidenheid aan films in elk genre, en fantasy viel op met inventieve verhalen over magie, mythische wezens en alternatieve werelden die waren ontleend aan folklore en sprookjes. Veel van deze producties trekken nog steeds publiek van alle leeftijden, decennia later, dankzij hun inventieve vertelwijze en gedenkwaardige beelden.
Hoewel er in dat decennium tal van fantasyfilms uitkwamen, steeg een selecte groep naar de top dankzij sterke acteerprestaties, innovatieve effecten en blijvende aantrekkingskracht. Hier volgt een ranglijst van de opvallendste titels die opmerkelijk goed zijn blijven staan.
Highlander vermengt low fantasy met veel jaren-tachtig-sfeer terwijl het heen en weer springt tussen het moderne New York en het Schotland van de zestiende eeuw. Het verhaal draait om Connor MacLeod, gespeeld door Christopher Lambert, een onsterfelijke antiquair die zich voorbereidt op een laatste confrontatie met een oude rivaal.
Critici gaven de film bij verschijning matige beoordelingen, maar hij verwierf een trouwe schare fans als cultfavoriet. De mix van middeleeuwse actie, stedelijke settings en een lichte toon maakt hem ondanks gedateerde elementen nog steeds aangenaam.
Onder regie van Ridley Scott toont Legend Tom Cruise als Jack, een bosbewoner die prinses Lili moet redden uit de klauwen van de Lord of Darkness, gespeeld door Tim Curry. De demon wil de laatste eenhoorns uitroeien en de wereld in eeuwige duisternis storten.
De eerste recensies waren gemengd, maar de film verwierf later cultstatus vanwege zijn visuele stijl en sprookjesachtige sfeer. Velen beschouwen het nu als een onderschat werk van Scott dat meer erkenning verdient.
Dragonslayer onderscheidt zich als een origineel verhaal zonder bronmateriaal. Het volgt een tovenaarsleerling die het opneemt tegen een draak die een dorp terroriseert door jonge meisjes te ontvoeren.
De film profiteert van indrukwekkende effecten voor zijn tijd en een rechttoe-rechtaan maar meeslepend verhaal dat is geïnspireerd op klassieke ridderverhalen. Draken blijven een sterke trekpleister en de productie voert het uitgangspunt met spanning en zorg uit.
Gebaseerd op de roman van Peter S. Beagle is The Last Unicorn een Amerikaans-Japanse coproductie geanimeerd door Topcraft. Het volgt een eenhoorn die ontdekt dat zij misschien de laatste van haar soort is en op pad gaat om het lot van de anderen te achterhalen.
Sommige critici wezen op af en toe stijve animatie, maar het verhaal raakt met thema’s van verlies en ontdekking die geschikt zijn voor jong en oud. De film behoudt een unieke charme die hem onderscheidt van typische animatiefilms.
Jim Henson regisseerde Labyrinth, met Jennifer Connelly als Sarah en David Bowie als de Goblin King Jareth. Nadat Sarah haar broertje weg wenst, moet ze binnen dertien uur een steeds veranderend labyrint doorkruisen om hem te redden.
De film deed het matig aan de kassa, maar won later waardering om zijn grillige wezens, pakkende liedjes en Bowies gedenkwaardige optreden. Het is een nostalgische favoriet die fantasy-avontuur combineert met musicalnummers.
Een andere Henson-productie, The Dark Crystal, speelt zich af in de wereld van Thra waar de Skeksis de Gelfling bijna hebben uitgeroeid en de Podlings tot slaaf hebben gemaakt. De laatste Gelfling gaat op queeste om de gebroken kristal te herstellen en de heerschappij van de Skeksis te beëindigen.
Ieder personage is een pop, ingesproken door acteurs onder leiding van Frank Oz. De film onderscheidt zich door zijn rijke lore, donkere toon en volledig uitgewerkte fantasy-wereld zonder menselijke acteurs.
Wolfgang Petersens eerste Engelstalige film, The NeverEnding Story, volgt Bastian, een jongen die het boek dat hij steelt binnengaat en zich voegt in de wereld van Fantasia. Daar racet Atreyu om de keizerin te redden van de vernietigende kracht die bekendstaat als The Nothing.
De verfilming blijft trouw aan Michael Endes roman en vangt klassieke fantasy-troepen met een gevoel van ontzag. Weinig latere films hebben die combinatie van een real-world frame en een groots imaginair bereik geëvenaard.
The Little Mermaid introduceerde het publiek aan Ariel, een zeemeerminprinses ingesproken door Jodi Benson die verlangt naar een leven op het land. Nadat ze een menselijke prins redt, sluit ze een pact met de zeewitch Ursula om benen te krijgen ten koste van haar stem.
De musical werd een van Disney’s signature classics, gaf de animatieafdeling van de studio nieuw leven en maakte gedenkwaardige songs en sprookjeselementen populair die nog steeds breed herkend worden.
Van Studio Ghibli volgt My Neighbor Totoro twee zussen die naar het platteland verhuizen en bosgeesten ontmoeten. De film verkent thema’s van verbeelding, vriendelijkheid en het vinden van magie in alledaagse omgevingen.
De handgemaakte animatie en de zachte vertelstijl blijven over culturen heen aanspreken en benadrukken creativiteit en mededogen zonder de grillige charme te verliezen.
Geframed als een grootvader die voorleest aan zijn kleinzoon, volgt The Princess Bride Buttercup en Westley door ontvoeringen, duels en een listige prins. De cast, met onder anderen Robin Wright, Cary Elwes en Mandy Patinkin, levert trefzekere prestaties in deze sprookjesparodie.
De film verdient zijn toppositie door tijdloze humor, oprechte romantiek en iconische bijrollen zoals André the Giant als Fezzik. Het blijft een van de meest citeerbare en geliefde fantasyfilms van het decennium.