Andy Weir benadrukt progressieve thema's in Robert A. Heinleins Tunnel in the Sky

De auteur van The Martian prijst het overlevingsverhaal en de subtiele portrettering van de zwarte protagonist in de roman uit 1955

Andy Weir heeft een trouwe aanhang opgebouwd met zijn sciencefictionromans, waarvan er enkele een breed publiek bereikten via filmadaptaties. Zijn werken omvatten de bestseller The Martian uit 2011, de roman Artemis uit 2017 en de uitgave Project Hail Mary uit 2021. Ook het korte verhaal The Egg heeft internationale aandacht getrokken en inspireerde meerdere korte films.

De filmversie van The Martian uit 2015, met Matt Damon in de hoofdrol en onder regie van Ridley Scott, bracht Andy Weir bredere publieke bekendheid. Meer recent kreeg Project Hail Mary een filmadaptatie voor 2026 met Ryan Gosling onder leiding van Phil Lord en Christopher Miller.

In talrijke interviews heeft Andy Weir gesproken over zijn favoriete sciencefictionboeken uit zowel recente als klassieke periodes. Hij noemt Robert A. Heinlein onder de legendarische auteurs die hij bewondert, naast Isaac Asimov en Arthur C. Clarke.

Weir prijst Heinleins Tunnel in the Sky om de overlevingselementen en subtiele boodschap

Andy Weir heeft herhaaldelijk zijn bijzondere waardering uitgesproken voor Heinleins young adult-roman Tunnel in the Sky uit 1955. Het verhaal speelt zich af op een toekomstige aarde met overbevolking, waar eenrichtingsverkeer via teleportatie mensen naar verre bewoonbare planeten brengt zonder mogelijkheid tot terugkeer. Kolonisten moeten het doen met basisgereedschap en leven als pioniers in het Wilde Westen.

De plot draait om tiener Rod, die denkt dat hij meedoet aan een overlevingsoefening in de wildernis, maar ontdekt dat hij en andere jongeren gestrand zijn op een afgelegen wereld. De groep moet zonder hulp van buitenaf een functionerende samenleving opbouwen.

Dat is een van mijn favoriete romans van Heinlein. Ik hou van een goed man-tegen-natuurverhaal. [...] Het is een fantastische roman. Ik weet niet precies wanneer hij geschreven is — begin jaren vijftig, misschien — en de hoofdpersoon van dat verhaal is zwart. In die tijd, als hij dat expliciet had vermeld, zou het boek zijn bestempeld als ... 'Oh, we verkopen het alleen aan zwarte mensen.' En dat wilde hij niet, dus hij was heel subtiel, maar hij liet drie of vier aanwijzingen in het boek vallen die je kon terugrekenen. Hij was behoorlijk vooruitstrevend voor zijn tijd en wist de uitgevers en marketeers te slim af te zijn.

— Andy Weir, interview met Lightspeed Magazine uit 2015

Heinlein portretteerde Rod als zwart zonder ras expliciet aan te kaarten

In Tunnel in the Sky uit 1955 wordt Rods ras nooit direct genoemd. Heinlein verwerkte daarentegen verschillende aanwijzingen waardoor lezers konden afleiden dat het personage zwart is. Veel vroege boekomslagen toonden hem als blank, maar de Heinlein Foundation heeft op de FAQ-pagina bevestigd dat Rod zwart was en dat de auteur alle personages gelijk behandelde, ongeacht achtergrond.

Wetenschapper Robert A. James beschreef het tekstuele bewijs als beperkt maar overtuigend. Correspondentie van Heinlein zelf, waaronder een brief aan Sandra Jane Fulton, bevestigt eveneens dat Rod als zwart personage bedoeld was. De auteur vermeldde ook spanningen met een uitgever over racisme.

Extra bevestiging komt van Rods romance met een jonge vrouw genaamd Caroline, die expliciet als zwart wordt beschreven. In het Amerika van de jaren vijftig, waar antimiscegenatiewetten tot 1967 van kracht bleven, diende deze relatie als duidelijke hint voor lezers over Rods eigen identiteit.

Andy Weir heeft deze aspecten genoemd als redenen waarom de roman opvalt. Hij waardeert zowel de rechttoe-rechtaan overlevingsuitdagingen als de stille uitdaging van de auteur aan de publicatienormen van die tijd.

Tags bij dit artikel