Alonso Ruizpalacios pleit voor 'trojan horse'-films om Hollywood uit te dagen tijdens BAM-masterclass

Mexicaanse regisseur deelt lessen over veerkracht, coproductierealiteit en verzet tegen AI tijdens talk op Bogotá Audiovisual Market

Mexicaanse filmmaker Alonso Ruizpalacios opende zijn masterclass op de Bogotá Audiovisual Market door de teleurstelling van het publiek rechtstreeks aan te spreken. De WK-wedstrijd van Colombia tegen Zwitserland was op strafschoppen uitgelopen en het thuisland had verloren, waardoor de bezoekers op de openingsdag van het evenement gedempt waren.

Poëzie als troost na een nederlaag

Ruizpalacios greep naar het gedicht One Art van Elizabeth Bishop om contact te maken met het publiek. Hij legde uit dat de verzen hem troost hadden geboden na Mexicaanse nederlagen en hoopte dat ze hetzelfde effect zouden hebben. Hij droeg het gedicht volledig voor en benadrukte de regels over het feit dat verliezen geen kunst is die moeilijk te beheersen valt.

Ik ben niet zo’n grote voetbalfan — ik zweer het, echt niet — maar ik ben er een geworden door de obsessie van mijn zonen met het spel. En ik denk dat een van de waardevolste dingen die ze daardoor hebben geleerd, is hoe je verliest. Hoe je met waardigheid verliest.

— Alonso Ruizpalacios, BAM Talk presented by Mediapro

Volgens hem komt verliezen veel vaker voor dan winnen, zowel in de sport als in de filmindustrie. Ruizpalacios beschreef hoe hij heeft geleerd te accepteren dat projecten niet altijd aan de verwachtingen voldoen, dat subsidies kunnen wegvallen en dat je opnieuw moet beginnen. Dat proces bouwt na verloop van tijd veerkracht op, aldus de regisseur.

Literaire werken voor het scherm bewerken

In een interview voorafgaand aan de talk met Variety sprak Ruizpalacios over zijn Netflix-bewerking van Carlos Fuentes’ roman Aura. Hij noemde de aanpak een herinterpretatie in plaats van een letterlijke vertaling. Ook gaf hij een update over The Transmigration of Bodies van Yuri Herrera, die hij een van de beste schrijvers van dit moment noemde. Het verhaal speelt zich af tijdens een fictieve epidemie die ondanks het eerdere ontstaan toch aan COVID doet denken en is vormgegeven als een Mexico City-noir die sterk verbonden is met de sfeer van de stad.

Het project, eerder dit jaar gepresenteerd op de Berlinale Co-Production Market, telt nu vijf coproducerende landen, waaronder Spanje, Frankrijk en Chili.

Terugblik op carrière en uitdagingen

De markt eerde Ruizpalacios met een retrospectief van zijn vier films, beginnend met zijn doorbraakfilm Güeros. The Kitchen noemde hij zijn probleemkind: het zwart-witproject ondervond vanaf de financiering tot aan de distributie obstakels. Het coördineren van een internationale cast vergde een volledige maand repetities en het vinden van een Amerikaanse distributeur bleek extra lastig door de immigratiethema’s.

Coproductie als overlevingsstrategie

Ruizpalacios beschouwt internationale coproducties als de onontkoombare realiteit van het hedendaagse filmmakerschap. Publieke financiering alleen volstaat niet meer en het combineren van middelen uit verschillende bronnen is noodzakelijk geworden. Dit samenwerkingsmodel biedt bovendien creatieve stimulans en blijft de belangrijkste weg voor niet-mainstreamcinema wanneer streamingplatforms een project niet volledig financieren.

Er zit iets fundamenteel goeds in deze manier van werken. We leven niet meer in een tijd waarin publieke financiering een hele film kan dragen.

— Alonso Ruizpalacios, BAM Talk

Kritiek op Hollywood en pleidooi voor verzet

Ruizpalacios uitte zijn bezorgdheid over de huidige staat van Hollywood en wees op de overvloed aan sequels, spin-offs en reboots als teken dat het systeem op een breekpunt staat. Hij pleitte voor meer onafhankelijke cinema als daad van verzet en spoorde filmmakers aan om een breder publiek te bereiken in plaats van alleen cinefielen te bedienen.

Hij bepleitte het idee van trojan horse-projecten die artistieke en politieke inhoud smokkelen in commerciële kaders, daarbij verwijzend naar Martin Scorsese’s observaties over regisseurs uit het midden van de twintigste eeuw. Ruizpalacios suggereerde om formats als episodische verhalen op platforms als TikTok te verkennen om kijkers te bereiken waar ze al hun tijd doorbrengen.

Waarschuwing tegen overmatig gebruik van AI

Over kunstmatige intelligentie erkende Ruizpalacios het potentieel als hulpmiddel, maar waarschuwde hij voor een algehele omarming. De waarde van creatief werk zit volgens hem in het proces zelf, inclusief het zoeken naar de juiste woorden en het plezier van reviseren. Een obsessie met efficiëntie mist volgens hem de menselijke ervaring volledig.

De zeventiende editie van de Bogotá Audiovisual Market loopt tot en met 10 juli.

Tags bij dit artikel