De dollar staat op het punt een nieuwe periode van wereldwijde dominantie in te gaan, gedreven door kunstmatige intelligentie, volgens analisten van Deutsche Bank AG. Deze verschuiving, die zij de chipdollar noemen, belooft critici het zwijgen op te leggen en tegelijkertijd scherpere schommelingen te introduceren die economieën wereldwijd kunnen ontwrichten.
Het concept verwijst rechtstreeks naar de petrodollargolf die volgde op Richard Nixons besluit in 1971 om het vaste wisselkoerssysteem van Bretton Woods te beëindigen. Olieproducenten in het Midden-Oosten investeerden hun exportwinsten na de Jom Kipoeroorlog van 1973 in Amerikaanse activa, wat de dollar versterkte op een moment dat velen een neergang voorspelden. Die instroom hielp de Amerikaanse uitgaven te financieren en ondersteunde het bredere Pax Americana-veiligheidsraamwerk.
Vandaag is de drijfveer veranderd. Massale kapitaaluitgaven aan ai-technologie trekken buitenlands geld naar Amerikaanse aandelen in plaats van vooral naar staatsobligaties. Buitenlandse aankopen van Amerikaanse aandelen bereikten vorig jaar het hoogste niveau in minstens tien jaar, met een stijging van ongeveer 130 procent tot meer dan 700 miljard dollar. De stromen liggen op schema om dat totaal in 2026 te evenaren of te overtreffen, met een recordbedrag van 427 miljard dollar in de drie maanden tot juni, voordat het in het daaropvolgende kwartaal afzwakte.
De internationale bezittingen van Amerikaanse staatsobligaties bedragen 9,2 biljoen dollar, maar zijn sinds februari gedaald. Hoewel aandelen hogere rendementen bieden, kennen ze ook veel grotere koersschommelingen dan obligaties, wat de weg vrijmaakt voor grotere valutabewegingen.
Exportgrootmachten in Azië nemen nu een positie in die vergelijkbaar is met die van de Golfstaten vroeger. De vraag naar halfgeleiders en elektronica genereert grote handelsoverschotten, waarvan een groot deel naar de Verenigde Staten stroomt. De Zuid-Koreaanse chipexport steeg in oktober met 260 procent ten opzichte van een jaar eerder, en het land verkocht dit jaar voor meer dan 1 biljoen dollar aan goederen overzee. Maleisië meldt recordbuitenlandse verkopen, terwijl Taiwan de sterkste economische omstandigheden in decennia ervaart.
Deze overschotten vereisen investeringsmogelijkheden, en ai-gerelateerde kansen in Amerika bieden een aantrekkelijke bestemming. In feite plaatsen overschotlanden inzetten op hun eigen blijvende technologische relevantie voor de Amerikaanse markt.
Een grotere blootstelling aan aandelen betekent dat dollarschommelingen kunnen toenemen en krachtiger kunnen doorwerken in de mondiale financiële omstandigheden. Kleinere economieën kunnen zich gedwongen zien hun rente aan te passen om hun valuta te verdedigen, ook als binnenlandse behoeften juist de tegenovergestelde richting wijzen. Indonesië illustreert de druk: de economie blijft zwak terwijl de leenkosten stijgen om de roepia te ondersteunen te midden van externe schokken.
De opkomst van chips als drijfveer van dollardominantie is een symptoom van verandering in de uiteindelijke bronnen van Amerikaanse macht — van geopolitiek naar technologisch leiderschap.
President Donald Trump heeft twijfels geuit over Amerikaanse veiligheidsverplichtingen in Azië en navo-partners bekritiseerd, wat vragen oproept over de toekomstige rol van Washington. Toch suggereren de economische data dat Aziatische economieën via handels- en investeringskanalen nauwer verbonden raken met de dollar en de Amerikaanse economie dan in recente jaren. De dollar blijft profiteren van verwachtingen van renteverhogingen door de Federal Reserve en blijft dominant in reserves, facturering en grensoverschrijdende leningen.