Zwanger worden in de ruimte? Kan wel, maar sperma raakt verdwaald

In dit artikel:

Onderzoekers van de Universiteit van Adelaide hebben laten zien dat voortplanting in gewichtloze omstandigheden moeilijker verloopt omdat zaadcellen hun oriëntatie verliezen. In een recente studie, gepubliceerd in Communications Biology, simuleerden ze microzwaartekracht met een clinostaat (een apparaat dat cellen continu roteert om het effect van gewichtloosheid na te bootsen). Hierdoor begonnen zaadcellen te tollen en te draaien; volgens hoofdonderzoekster Nicole McPherson „raken ze gedesoriënteerd en verdwalen onderweg naar de eicel.”

De testresultaten tonen een duidelijke impact: het aantal menselijke zaadcellen dat de behandeling overleefde daalde met ongeveer 40 procent ten opzichte van de controlegroep. Vergelijkbare nadelige effecten werden gezien bij varkens- en muissperma. Tegelijkertijd constateerden de onderzoekers dat negatieve gevolgen niet per se reproductie onmogelijk maken — er kunnen nog steeds gezonde embryo’s ontstaan.

Een belangrijke bevinding is dat toevoeging van progesteron, een hormoon dat eicellen afgeven, hielp de desoriëntatie te verminderen. De onderzoekers denken dat dit hormoon spermatozoa kan ‘sturen’ en zo hun navigatie herstelt, wat zowel voor ruimtereproductie als voor begrip van sperma-beweging in het vrouwelijke voortplantingskanaal op aarde waardevolle inzichten biedt.

De uitkomsten zijn relevant voor plannen van NASA’s Artemis-programma en commerciële initiatieven zoals SpaceX die kolonisatie van maan en Mars overwegen. Behalve het veiligstellen van voedselvoorziening in buitenposten, is succesvolle voortplanting essentieel om langdurige menselijke nederzettingen buiten de aarde vol te houden.