Zwaarste eenheid politie vaker ingezet bij personen met verward gedrag
In dit artikel:
De Dienst Speciale Interventies (DSI), de zwaarste politie-eenheid voor gijzelingen en terrorisme, wordt steeds vaker ingezet bij meldingen van mensen met verward gedrag. Waar de DSI in 2020 ongeveer 80 keer werd opgeroepen, steeg dat aantal de jaren erna naar circa 200 keer per jaar; dit jaar stond de teller in augustus al op bijna 130. DSI-hoofd Rienk de Groot noemt die ontwikkeling "ernstig" omdat zulke oproepen vaak levensbedreigende situaties betreffen: gevaar voor de betrokkene zelf, omstanders en de politie, en regelmatig leidt het tot geweld tijdens aanhoudingen.
De Groot wijst tekorten in de geestelijke gezondheidszorg aan als belangrijke oorzaak en noemt de politie vooral symptoombestrijder: er moet volgens hem meer in de GGZ worden geïnvesteerd, maar dat zijn politieke keuzes. DSI’ers melden incidenten zoals overgieten met benzine, bedreigingen met explosieven en aanvallen met messen bij binnenkomst. Eerder onderzoek laat zien dat politiewapengebruik relatief vaak plaatsvindt bij confrontaties met verwarde personen; ook de DSI ontkomt niet altijd aan dwang of geweld om escalatie te stoppen.
Een andere focus ligt op de-escalatie door communicatie. Aad Egberts, politie-onderhandelaar met bijna twintig jaar ervaring, legt uit dat onderhandelaren inmiddels voor het overgrote deel worden ingezet bij mensen met onbegrepen gedrag. Hij geeft trainingen waarin agenten wordt geleerd eerst te proberen te praten voordat ze naar de wapenriem grijpen — "de mond als wapen". Een studie uit 2020 toont dat driekwart van de agenten zich geregeld machteloos voelt bij dergelijke confrontaties, en deelnemers aan Egberts’ trainingen zeggen daar veel aan te hebben gehad. Egberts pleit ervoor deze trainingen verplicht op de politieacademie te maken; volgens hem kan dat geweld verminderen en het aantal DSI-inzetten terugdringen.
Politiechef Martin Sitalsing zegt dat er al veel training plaatsvindt, maar dat het nog geen verplicht toetsonderdeel is — iets wat mogelijk veranderd kan worden om toekomstige incidenten beter te beheersen.