Zuivering Chinese legertop zet door na onderzoek naar topgeneraal en vertrouweling van Xi

In dit artikel:

Onder president Xi Jinping wordt openlijke straf voor hoge militairen steeds vaker gebruikt om discipline en persoonlijke loyaliteit af te dwingen. Afgelopen weekend maakte het Chinese ministerie van Defensie bekend dat tegen generaal Zhang Youxia (75) een onderzoek loopt; ook generaal Liu Zhenli (61) wordt onderzocht. Het ministerie gaf alleen aan dat beide mannen de ‘partijdiscipline’ en de Chinese wet zouden hebben geschonden, zonder in detail te treden. In China duiden dergelijke aanklachten doorgaans op corruptie, iets waarvoor staatsmedia en de propagandakrant van het Volksbevrijdingsleger (PLA) expliciet verwijzen, plus een verwijt van gebrek aan loyale houding ten opzichte van Xi.

Zhang, tot voor kort een van Xi’s belangrijkste vertrouwelingen, is vicevoorzitter van het Centrale Militaire Comité (CMC) — het hoogste bestuursorgaan van de krijgsmacht — en lid van het politbureau. Hij is een van de weinigen in de top met daadwerkelijke frontdienst: hij trad in 1968 toe tot het PLA en vocht onder meer in het grensconflict met Vietnam eind jaren zeventig. Onder Xi kreeg Zhang een sleutelrol bij de modernisering en wapeninkoop van het leger en promoveerde hij in 2017 naar de CMC-top.

Amerikaanse media meldden op basis van anonieme bronnen dat Zhang mogelijk gevoelige informatie, onder meer over kernwapens, aan de Verenigde Staten zou hebben doorgegeven; die bewering is door Amerikaanse functionarissen, waaronder veiligheidsadviseur Jake Sullivan, ontkend of als niet-gevoelig bestempeld. Zhang werd sinds 20 november — tijdens een bezoek aan Moskou — niet meer publiek gezien.

Dat Xi het onderzoek publiek maakt in plaats van Zhang stilletjes met pensioen te sturen past in een bredere reinigingscampagne binnen partij en leger: vorig jaar vielen al meerdere topgeneraals en enkele ex-defensieministers door corruptieonderzoeken. Het openlijk bestraffen van een zo hooggeplaatste en lange tijd loyale generaal versterkt Xi’s boodschap dat persoonlijke trouw en partijcontrole boven status of staatsdienst staan, en heeft gevolgen voor de interne machtsbalans binnen het PLA en voor buitenlandse contacten met Chinese militaire leiders.