Zuid-Afrikaanse kerk verbreekt zusterkerkrelatie met Nederlandse Gereformeerde Kerken
In dit artikel:
De Gereformeerde Kerke in Suid‑Afrika (GKSA) heeft op de synode in Potchefstroom besloten de formele kerkelijke eenheid met de Nederlandse Gereformeerde Kerken (NGK) te beëindigen. Het besluit, genomen afgelopen woensdag, betekent concreet dat predikanten van beide kerkverbanden niet langer in elkaars gemeenten mogen voorgaan en dat de avondmaalstafels gesloten blijven voor elkaars leden. De GKSA verlaagt de relatie tot een beperkt “oecumenisch contact” en wil nog nader bepalen wat dat inhoudt.
De Zuid‑Afrikaanse kerkleiding motiveert de breuk met verwijzingen naar recente besluiten binnen de NGK: het openstellen van ambten (predikant, ouderling, diaken) voor vrouwen, een herinterpretatie van bijbelse teksten waarbij context zwaarder weegt, en versoepeling rond deelname en ambtstoedeling voor mensen in homorelaties. Ook stoort de GKSA zich aan veranderingen in het kerkbestuur waarbij niet‑ambtsdragers bij synodale vergaderingen welkom waren. De GKSA vindt dat dit alles leidt tot verschil van leer, ambt en tucht waarop hun oecumenische eenheid steunde.
Deze stap sluit aan bij een bredere beweging: eerder beëindigden conservatieve gereformeerde kerken en koepels elders — onder meer de Evangelisch‑reformierte Kirche Westminster Bekenntnisses in delen van Centraal‑Europa — hun banden met de NGK. Ook de Gereformeerde Kerken vrijgemaakt (GKV) raakten eerder uit de internationale gereformeerde verenigingen vanwege vergelijkbare meningsverschillen.
Tegelijk zoekt de GKSA juist nauwere banden met de Gereformeerde Kerken, een Nederlands verband waarin veel voormalige GKV‑leden actief zijn. De GKSA onderhoudt nog wel een zusterrelatie met de Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK), maar uitte grote zorg over interne spanningen daar — gemeenten die vrouwen in ambt bevestigen en ruimte geven aan homorelaties veroorzaken verdeeldheid.
Achtergrond: de GKSA (ook wel Dopperkerken) stammen uit Nederlandse emigrantengemeenten van 1859, hebben circa 70.000 leden in meer dan 370 gemeenten, een eigen theologische opleiding in Potchefstroom en houden vast aan de Drie Formulieren van Eenheid en de Dordtse Kerkorde.