Zorgvuldig bouwde Frida Kahlo een imago op, en werd daarmee een soort influencer avant la lettre - maar haar werk is zoveel meer dan dat

In dit artikel:

Tate Modern in Londen onderzoekt met een grote tentoonstelling hoe Frida Kahlo kon uitgroeien tot een van de beroemdste kunstenaars van de twintigste eeuw. Kahlo overwon polio, raakte als achttienjarige zwaar gewond bij een busongeluk en verloor later een ongeboren kind. Tijdens haar herstel begon ze te schilderen. Haar lichamelijke en psychische pijn, persoonlijke relaties en identiteit werden belangrijke onderwerpen in haar werk.

De tentoonstelling plaatst Kahlo naast Tracey Emin en Ana Mendieta, twee vrouwelijke kunstenaars die eveneens met groot lichamelijk of psychisch lijden worden geassocieerd. Dat roept de vraag op of vrouwelijke kunstenaars vaker via hun pijn en biografie worden benaderd dan via hun artistieke prestaties. Ook Tate zelf draagt bij aan Kahlo’s imago als icoon: de enorme hoeveelheid commerciële Frida-merchandise in de museumwinkel reduceert haar complexe persoonlijkheid en oeuvre soms tot haar uiterlijk.

Vooral het eerste deel van de tentoonstelling biedt daarentegen een genuanceerd beeld. Kahlo bouwde bewust aan haar verschijning met traditionele Mexicaanse kleding, bloemen en opvallende sieraden, maar die stijl verwees zowel naar haar Mexicaanse afkomst als naar haar Europese achtergrond. Ook haar werk bevat tegenstellingen: ze presenteerde zich als echtgenote van Diego Rivera, terwijl ze haar biseksualiteit verbeeldde; ze combineerde katholieke symboliek met Mexicaanse en Europese invloeden; en hoewel André Breton haar bij het surrealisme wilde betrekken, wees ze die stroming af omdat haar schilderijen volgens haar niet over dromen, maar over haar werkelijke leven gingen.

Het tweede deel, met werk van kunstenaars die door Kahlo zijn beïnvloed, valt tegen. Veel eerbetonen blijven steken in oppervlakkige verwijzingen naar haar bloem, blik en uiterlijk. Juist daardoor wordt duidelijk waarom Kahlo zo blijft fascineren: achter het herkenbare beeld schuilt een veelzijdig en tegenstrijdig oeuvre dat zich niet volledig laat vastleggen.