Zorgstelsel wankelt door asociale tekorten: Operaties afgezegd omdat ziekenhuizen zonder basismateriaal zitten
In dit artikel:
Nederlandse ziekenhuizen kampen volgens experts en zorgverleners in 2026 met een snel oplopend en structureel tekort aan medische hulpmiddelen, variërend van eenvoudige handschoenen tot gespecialiseerde onderdelen voor operaties en MRI-scanners. De tekorten leiden tot uitstel of afzegging van geplande behandelingen en zetten de patiëntveiligheid onder druk.
De problemen worden in het artikel vooral toegeschreven aan drie factoren: aangescherpte Europese regelgeving voor medische hulpmiddelen die fabrikanten dwingt tot kostbare en omslachtige hercertificeringstrajecten, geopolitieke onrust (met name in het Midden-Oosten) die grondstoffen en transport verstoort, en de manier waarop Nederlandse ziekenhuizen inkopen — grotendeels autonoom per instelling. Door de EU-regels zouden producenten massaal bepaalde producten uit de Europese markt halen omdat het niet rendabel is ze opnieuw te certificeren. Mariken Zijlmans (NVKF) vat de situatie kernachtig samen: "Ieder ziekenhuis heeft iedere dag te maken met een dreigend tekort."
Een concreet incident vorig maand illustreert de acute fase van de crisis: na een grootschalige terugroeping van een onderdeel voor hartkatheterisaties moesten zo'n zeventig Nederlandse ziekenhuizen onderling gaan bedelen om beschikbare voorraad; levensreddende hartbehandelingen werden tijdelijk stilgelegd. Uroloog Bart van Bezooijen wijst erop dat verstoringen in de beschikbaarheid van olie, plastic en brandstoffen snel effect hebben op productie en vervoer: "Als er olie, plastic, benzine, diesel en andere stoffen nodig zijn ... en die zijn niet voor handen, dan heeft dat effect."
Belangengroepen zoals het Zorg Inkoop Netwerk Nederland (ZINN) bekritiseren het huidige, gefragmenteerde inkoopsysteem en pleiten voor een gecentraliseerde, nationale inkooporganisatie voor medische hulpmiddelen—vergelijkbaar met de aanpak voor geneesmiddelen—om bevoorrading en voorraadbeheer te verbeteren. Kevin Overgoor (ZINN) noemt het autonome inkoopmodel kortzichtig: "Als je autonoom inkoopt, kijk je niet naar het belang van de totale Nederlandse zorg."
Politieke en mediaconversaties ontkennen volgens het artikel dat Europese wetgeving de voornaamste oorzaak is; de publicatie zelf legt de nadruk op een combinatie van Europese regelgeving, globalisering en jarenlang bezuinigingsbeleid als verklaring voor de huidige kwetsbaarheid. De conclusie is dat zonder snelle beleidswijzigingen—meer nationale regie over inkoop en mogelijk versoepeling van marktvoorwaarden—de continuïteit van essentiële zorg in Nederland verder onder druk zal komen te staan.