Zorgen om groepschats voor tienermeisjes op WhatsApp: 'Ineens gebeld door onbekende mannen'
In dit artikel:
Op WhatsApp ontstaan steeds vaker zogenoemde ’meidenhuizen’: groepschats waarin meisjes, vooral tussen ongeveer 10 en 14 jaar, dansjes, lip-syncvideo’s, selfies en zelfs schoolroosters delen. Wat voor veel deelnemers aanvoelt als een besloten vriendinnengroep, blijkt vaak veel minder privé. Beheerders kunnen toegang beperken via tijdelijke auditiegroepen waarin meisjes video’s opsturen om toegelaten te worden; in sommige huizen bestaan selectieprocedures en worden medebeheerders aangewezen.
Het fenomeen is een kleinschalige kopie van influencer houses op platforms als TikTok en YouTube: samen content maken vergroot zichtbaarheid en status. Experts zoals Hilde Brons (onderzoeker Jeugd & Media, VU Amsterdam) en Freek Zwanenberg (Bureau Jeugd & Media) leggen uit dat de trend past bij de ontwikkelingsfase van meisjes die bezig zijn met identiteit en erbij horen. Daardoor ontstaat prestatiedruk: auditievideo’s functioneren als een soort sollicitatie voor vriendschap, en er is constante vergelijking en de implicitte eis om aantrekkelijk en beschikbaar te zijn.
WhatsApp lijkt een logische plek voor dit soort collectieven omdat jongeren de app als vertrouwelijk beschouwen en ouders er minder op letten. Tegelijkertijd biedt WhatsApp belangrijke functies voor communitybuilding: groepsbeheer, deelnemerslijsten, regels en makkelijke massaposting. Dat vergroot juist het risico dat gedeelde inhoud verder rondgaat dan de leden denken. Links naar groepen worden doorgestuurd, telefoonnummers zijn soms zichtbaar in auditiegroepen en onbekenden kunnen zo toegang krijgen. Marjolein Poels (oprichter van het Instagramaccount Puberdochters) en andere meldingen wijzen op concrete incidenten: meisjes kregen berichten of telefoontjes van onbekende mannen en werden geconfronteerd met ongewenste aandacht.
Naast veiligheidsrisico’s zorgt de dynamiek in deze huizen voor psychologische druk: veel opmerkingen benadrukken uiterlijk en kunnen onzekerheid en vergelijking versterken. Ouders zijn vaak onwetend; in een poll onder Poels’ volgers zei ongeveer 40 procent dat hun dochter in zo’n groep zat, terwijl een derde het niet wist. Haar waarschuwingsvideo over de trend bereikte meer dan een half miljoen kijkers, wat de snelle verspreiding illustreert.
Experts pleiten niet voor een verbod maar voor open, nieuwsgierige gesprekken tussen ouders en kinderen: vraag niet alleen naar de dag op school, maar ook naar de ’online dag’. Bewustwording van wie meeleest, wat er wordt gedeeld en welke persoonlijke gegevens zichtbaar zijn, is volgens hen de eerste stap. Veroordelen of verbieden kan contraproductief zijn; kinderen verplaatsen zich dan vaak naar andere platforms. Praktische maatregelen zijn onder meer praten over privacy, controleren of telefoonnummers en locaties niet gedeeld worden, en weten dat kinderen bij ouders terechtkunnen als iets misgaat.