Rijke huishoudens profiteren het meest van zonnepanelen op het dak

In dit artikel:

Ongeveer een derde van de Nederlandse huishoudens heeft inmiddels zonnepanelen, maar de voordelen van die energietransitie zijn ongelijk verdeeld, concludeert het Centraal Planbureau (CPB). Ondanks dat er de afgelopen jaren honderdduizenden panelen bij kwamen, zijn de verschillen tussen armere en rijkere huishoudens nagenoeg ongewijzigd gebleven: in de rijkste 20 procent zit 59 procent van de huizen vol zonnepanelen, tegenover slechts 14 procent bij de armste 20 procent. Een hooginkomensgezin heeft daardoor ruim vier keer zoveel kans op lagere energiekosten dan een laaginkomensgezin.

Eigenaren van koopwoningen profiteren het vaakst, omdat zij vaker de financiële middelen hebben om zelf te investeren en direct te besparen op de energierekening. Voor lagere inkomens verloopt de toegang tot zonnestroom veelal via woningcorporaties: investeringen van corporaties hebben inmiddels ruim 500.000 huishoudens in de laagste inkomensgroepen van panelen voorzien.

Grote steden lopen achter op gebieden daarbuiten; in steden als Amsterdam, Rotterdam en Maastricht liggen relatief minder zonnepanelen. Dat hangt samen met het grote aandeel appartementen zonder eigen dak, maar ook met een concentratie van lagere inkomens en veel vrije-sector huurwoningen. In die huursector worden minder panelen geplaatst omdat huurders zelden zelf kunnen investeren en verhuurders wel de kosten dragen, terwijl de besparing op de energierekening bij de huurder terechtkomt (een klassiek ‘split incentive’-probleem).

Regionaal zijn er ook verschillen: provincies als Groningen en Drenthe hebben relatief veel zonnepanelen op daken, mogelijk gestimuleerd door lokale subsidies voor woningverduurzaming. De CPB-cijfers laten zien dat marktgroei alleen niet automatisch leidt tot gelijkere toegang; beleidsinterventies gericht op huurwoningen, financiële steun voor lagere inkomens en stimulansen voor verhuurders blijven nodig om de kloof te dichten en de opbrengsten van de energietransitie eerlijker te verdelen.