Zonder regels is gratis AI op de werkvloer het nieuwe datalek

In dit artikel:

Een simpele kopieeractie naar een publieke chatbot kan al snel vertrouwelijke bedrijfsinformatie buiten de veilige context van een organisatie brengen. In veel mkb-bedrijven plakt een medewerker bijvoorbeeld een gevoelige klantmail in ChatGPT of Gemini om snel een nette reactie te genereren. Het resultaat is efficiënt, maar de ingevoerde data kan buiten de organisatie terechtkomen omdat veel openbare AI-diensten niet duidelijk zijn over opslag en privacyinstellingen.

De kern van het probleem is niet het gebruik van AI zelf, maar het ontbreken van regie: wie mag welke tools gebruiken, met welke gegevens en onder welke voorwaarden? Publieke chatbots geven geen garanties over wat er met ingevoerde tekst gebeurt; een interne, beheerde AI-assistent met een gecontroleerde kennisbank wél. Zonder bestuurlijke kaders schuift AI-gebruik van taalkundige correcties gemakkelijk richting klantdossiers, offertes en interne notities — precies de informatie die risico’s met zich meebrengt.

Verbieden van AI is meestal geen oplossing; dat duwt gebruik naar de achterdeur, zonder afspraken of toezicht. Beter is het één aantrekkelijke en veilige route in te richten waar medewerkers graag naartoe gaan omdat die óók eenvoudig werkt. Dat draait minder om perfecte techniek en meer om duidelijke organisatorische keuzes: toegangsrechten, doelgebonden gebruik, controles en aanspreekbaarheid bij incidenten.

Het artikel doet een concreet voorstel in vijf praktijken die direct toepasbaar zijn:
- Leg één uniforme, goed beheerde route voor AI-gebruik vast en maak die de standaard.
- Classificeer informatie (publiek, intern, vertrouwelijk, strikt vertrouwelijk) en verbied het invoeren van vertrouwelijke data in publieke services.
- Werk met een afgeschermde kennisbank voor bedrijfsantwoorden zodat AI-uitvoer gebaseerd is op goedgekeurde documenten en processen.
- Zorg dat beslissingen herleidbaar zijn: bronvermelding en mensen die verantwoordelijkheid dragen.
- Train medewerkers in gewenst gedrag en cultuur: gemak mag nooit boven vertrouwelijkheid gaan.

Het stuk illustreert dat organisaties wél grenzen kunnen en willen instellen (bijvoorbeeld thematisch ingestelde chatbots als RefGPT) en pleit voor nuchtere verantwoordelijkheid: leiderschap dat naast efficiëntie ook integriteit bewaakt. De auteur, AI-consultant bij Symbis, waarschuwt dat zonder deze regie handige vragen snel onbedoelde datalekken worden en roept mkb’s op om nú Heldere regels, één veilige route en aanspreekbaarheid in te voeren.