Zomergast Sigrid Kaag had een natuurlijke gereserveerdheid, en juist dat maakte haar zo boeiend

In dit artikel:

In de uitzending van Zomergasten van 24 augustus 2026 spreekt Sigrid Kaag met presentator Janine Abbring over haar loopbaan, diplomatie en de maatschappelijke ontwikkelingen die haar zorgen baren. Aanvankelijk komt ze gereserveerd en formeel over, maar gaandeweg ontstaat het beeld van een nieuwsgierige, avontuurlijke en principiële vrouw die zich niet gemakkelijk aanpast aan de heersende publieke opinie.

Kaag laat fragmenten zien uit onder meer een documentaire over de voormalige Nieuw-Zeelandse premier Jacinda Ardern, met wie ze parallellen ziet. Beiden werden eerst bewonderd en later bedreigd en weggejaagd. Volgens de beschouwing onderstreept hun lot hoe vrouwelijke leiders publiekelijk hard kunnen worden aangepakt. Ook Kaag besloot Nederland te verlaten, mede vanwege bedreigingen aan haar adres en de veiligheid van haar gezin.

De gekozen televisiefragmenten – van films en Egyptische televisie tot documentaires over VN-secretaris-generaal Dag Hammarskjöld en de Israëlische premier Yitzhak Rabin – krijgen vooral betekenis door Kaags toelichting. Ze vertelt over haar werk als diplomaat en over onderhandelingen met moeilijke gesprekspartners, onder wie leiders van Hamas. Daarbij benadrukt ze dat ze gesprekken gaande probeert te houden, ook wanneer ze wordt geconfronteerd met leugens en bedrog.

Het fragment over Rabin, die begin jaren negentig uitzicht bood op vrede met de Palestijnen, vormt een emotioneel hoogtepunt. Kaag verbindt die historische hoop met de huidige situatie, waarin onderhandelingen volgens haar muurvast zitten en overleven in Gaza nauwelijks nog als leven kan worden beschouwd. Ze zegt dat ze iedere mogelijkheid om iets goeds te doen wil benutten.

Kaag waarschuwt daarnaast voor de groei van xenofobie en het steeds normalere wij-zij-denken. Nederland is volgens haar kleiner en minder open naar de wereld geworden dan vroeger. Dat bedreigingen in het dagelijks leven mogelijk zijn, wijt ze niet alleen aan de daders, maar ook aan omstanders die niet ingrijpen en aan een samenleving die intimidatie toestaat. Haar uitspraak dat ze nog liever naar een oorlogsgebied gaat dan bij de supermarkt om de hoek te worden bedreigd, maakt de ernst van haar ervaring duidelijk.

De avond eindigt met muziek uit Libanon, het land dat Kaag verliet voor haar Nederlandse politieke loopbaan. Volgens de beschouwing blijft ze ondanks haar vertrek vooruitkijken en handelen, maar heeft Nederland door de verharding en bedreigingen mogelijk voorgoed een bijzondere publieke stem verloren.