Zombiedrug maakt vrouwen in Liberia extra kwetsbaar, afkickkliniek biedt hoop

In dit artikel:

Liberia wordt steeds harder getroffen door kush, een goedkope en levensgevaarlijke synthetische designerdrug. Naar schatting gebruikt een op de vijf jongeren in het land illegale drugs; kush is voor ongeveer 50 eurocent te koop. President Joseph Boakai riep in 2024 een nationale gezondheidscrisis uit. De autoriteiten vernietigden deze zomer meerdere keren in beslag genomen drugs om een signaal aan drugshandelaren af te geven.

Kush kan gebruikers gedesoriënteerd, verdoofd of paranoïde maken en leidt soms tot ernstig zelfverwondend gedrag. Onderzoek van Clingendael en het Global Initiative toonde aan dat de drug onder meer nitazenen kan bevatten: zeer krachtige opioïden die de ademhaling onderdrukken en bij een overdosis dodelijk zijn. De grondstoffen komen onder andere uit Nederland en het Verenigd Koninkrijk en worden per schip of luchtpost naar West-Afrika vervoerd, waar ze op plantaardig materiaal worden aangebracht.

Vrouwen blijven in deze crisis vaak buiten beeld. Schaamte, angst voor veroordeling en de vrees hun kinderen kwijt te raken houden hen weg van hulp. Ontwenning is bovendien zwaar, waardoor vrouwen soms gaan bedelen of stelen. De verslaving maakt hen ook kwetsbaar voor seksuele uitbuiting. Een jonge moeder die op straat leeft, zegt te willen stoppen en weer voor haar drie kinderen te zorgen, maar afkickklinieken zijn schaars en duur.

De Liberiaanse hulporganisatie Women Rescue Daughters probeert dit gat op te vullen. Oprichter Gertrude Harris begon vijf jaar geleden met andere vrouwen een kliniek net buiten hoofdstad Monrovia. Daar kunnen vrouwen die uit eigen beweging willen afkicken negen maanden verblijven. Ze krijgen medische begeleiding, steun van lotgenoten en leren vaardigheden zoals koken, brood bakken en kleding maken, zodat ze na hun behandeling een nieuw bestaan kunnen opbouwen.

De kliniek heeft volgens Harris al honderden vrouwen geholpen. Ook Jacqueline, die zwanger binnenkwam en kort daarna beviel, kreeg er medische en financiële steun. Ze zegt zich inmiddels weer mens te voelen en trots op zichzelf te zijn. Toch blijft de opvang afhankelijk van buitenlandse steun en is terugval een blijvend risico.