Zoet en zuur voor VVD en GroenLinks-PvdA in tussenrapportage Buma
In dit artikel:
Informateur Sybrand Buma heeft dinsdag de tussenrapportage van D66 en CDA overhandigd aan Tweede Kamervoorzitter Thom van Campen. Het document – bedoeld als uitnodiging tot samenwerking – formuleert gezamenlijke voorstellen voor vijf pijnpunten: woningmarkt; landbouw, natuur en stikstof; economie, energie en klimaat; asiel en migratie; en defensie en internationale veiligheid. De twee partijen maakten het stuk in korte tijd omdat zij op veel materiële terreinen redelijk dicht bij elkaar liggen en niet op elk dossier volledige overeenstemming hoefden te vinden.
Er is bewust geen uitgewerkt hoofdstuk over de rijksfinanciën opgenomen; D66 en CDA stellen onder meer voor gebruik te maken van Europese regels om defensie-investeringen buiten de tekentelling van het begrotingstekort te laten. Op enkele belangrijke punten lopen zij echter recht in de haren van VVD en JA21: de voorgenomen afbouw van de hypotheekrenteaftrek, het niet meetellen van extra defensie-uitgaven en het handhaven van de spreidingswet voor asielzoekers zijn voor die partijen onaanvaardbaar. Tegelijkertijd bevat het plan ook voorstellen waar VVD en JA21 mogelijk mee kunnen leven, zoals tijdelijke verblijfsvergunningen en een statusstelsel voor asielzoekers.
Aan de linkerkant stuiten de voorstellen om asielregels aan te scherpen en om op onderdelen in de zorg te bezuinigen op verzet van GroenLinks en PvdA. D66 en CDA verwijzen bijvoorbeeld naar het niet invoeren van een halvering van het eigen risico en geen uitbreiding van het basispakket; de zorgparagraaf is bovendien nog summier en niet uitgewerkt. Een opvallend hernieuwd voorstel is rekeningrijden: niet de auto bezitten maar het gebruik belasten — een maatregel die eerder op steun van GL-PvdA kan rekenen dan van VVD en JA21.
VVD en GL-PvdA reageerden voorzichtig positief en zagen aanleiding voor vervolggesprekken. Buma zal alle fractievoorzitters uitnodigen om te toetsen of er aanknopingspunten zijn; daarna volgt waarschijnlijk een tweede ronde met partijen die daadwerkelijk willen onderhandelen. Politiek blijft de puzzel lastig: D66 verkiest een coalitie met CDA, VVD en GL-PvdA, maar de VVD blokkeert dat. Een meerderheidsformatie met JA21 schiet tekort op zetels, waardoor een minderheidskabinet – waarbij CDA, VVD en D66 wisselend steun zoeken bij rechts of links – nadrukkelijker in beeld komt. Buma levert zijn eindverslag op dinsdag 9 december aan de Kamer.