Zodra de storm gaat beuken springen Delftse studenten in een busje om te zien hoe de Zandmotor zich houdt

In dit artikel:

Op een stormachtige dinsdag in februari trotseren masterstudenten civiele techniek van TU Delft harde wind, hagel en opstuivend zand om onderzoeksdata te verzamelen bij de Zandmotor bij Kijkduin. Het quick-responseteam, de zelfbenoemde Stormtroopers, verzamelde in kleine ploegen profielmetingen met gps-stokken, plaatste druksensoren in een duinmeer, nam korrelgroottesamples en zette een GoPro op een duin om het effect van hoog water en golven vast te leggen. Het werk vond plaats tijdens springtij en een noordwestenstorm die de zeespiegel naar circa 1,90 m boven NAP stuwde.

De opbrengst van deze veldactie moet inzicht geven in wat individuele stormen doen met de kunstmatige zandaanwas die vijftien jaar geleden is aangelegd: de Zandmotor, een schiereiland van 21,5 miljoen kubieke meter zand over 2,5 kilometer dat erop ontworpen is zichzelf via wind en stroming langs de kust te verspreiden. Hoewel Rijkswaterstaat jaarlijkse monitoring uitvoert en er sinds 2012 een Argusmast data verzamelde, ontbreekt nog veel kennis over de directe, kortdurende effecten van extreme weersomstandigheden — precies de lacune die de studentengroep wil opvullen.

De Stormtroopers zijn in 2023 opgericht door professor Matthieu de Schipper en collega’s, met steun van alumni, en functioneren tegelijk als onderzoeksploeg en praktijkleerplaats. Hun flexibiliteit maakt snelle uitrukken bij aangekondigde hoge waterstanden mogelijk; via een appgroep vullen studenten snel een busje met meetslangen, grondboren, gps-apparatuur en laarzen. Doel is tweevoudig: relevante, veldgebaseerde data vergaren die laboratoriumexperimenten aanvullen, en studenten ervaring laten opdoen met echte omstandigheden — waar golven, wind en zand anders reageren dan in een gecontroleerd lab.

Tijdens de missie maten teams de klifachtige scarp van de Zandmotor in dwarsdoorsneden, plaatsten een druksensor in het meertje dat na eerdere stormen flink was veranderd, en verzamelden zandmonsters om korrelgrootte te bepalen. Na de storm bleek het meertje iets te zijn gekrompen (van 548 naar 527 meter omtrek) en was er een kortdurende zeebreuk zichtbaar; de Argusmast staat inmiddels nog maar een meter of twee van de rand. De exacte hoeveelheid afslag en verplaatsing van zand moet uit nadere analyse blijken.

De groep verwerkt de data in gezamenlijke lunchbijeenkomsten met begeleidende professoren; een eerste rapport over storm Benjamin is al klaar. Er zijn ook plannen om de aanpak uit te breiden naar riviererosie — bijvoorbeeld in de Lek bij Vianen — om te onderzoeken in hoeverre scheepvaart of hoge waterstanden aan de basis van verzakkingen en erosie liggen.

Kortom: de Stormtroopers vullen een belangrijke leemte in de kustmonitoring door snel en praktisch stormschade te documenteren, leveren bruikbare meetgegevens voor beleid en wetenschap, en bieden studenten onmisbare praktijkervaring in het veld.