NU+ | Spanje stribbelt tegen en andere hobbels op weg naar nieuwe NAVO-norm

In dit artikel:

Spanje weigert te voldoen aan de door de NAVO voorgestelde verhoging van defensie-uitgaven naar 5 procent van het bruto binnenlands product en heeft om een uitzondering gevraagd. Premier Pedro Sánchez stelde voor om deze norm voor Spanje optioneel te maken of het land er volledig van uit te zonderen. Deze spanning speelt op de vooravond van de NAVO-top in Den Haag, waar leiders willen laten zien dat Europese landen militair steviger op eigen benen staan en Rusland een afschrikwekkende boodschap krijgen. De Amerikaanse president Donald Trump dringt aan op deze hogere uitgavennorm, vooral om de Amerikaanse lasten in de alliantie te verlichten.

Binnen de NAVO heerst verdeeldheid: terwijl zuidelijke landen zoals Spanje, Italië en Griekenland minder urgentie voelen ten opzichte van de Russische dreiging en worstelen met economische uitdagingen en migratiestromen uit Noord-Afrika, ervaren de Baltische staten Estland, Letland en Litouwen de Russische agressie als zeer reëel en direct bedreigend. Deze drie landen worden geconfronteerd met hybride oorlogsvoering van Rusland, inclusief desinformatie, cyberaanvallen en sabotage, en vrezen isolatie door potentieel Russische afsluiting van de strategische Suwalki-corridor tussen Litouwen en Polen. Moskou beschouwt de Baltische staten als traditionele invloedssfeer en eist NAVO-terugtrekking uit deze regio.

Hoewel alle Europese NAVO-leden het erover eens zijn dat militair Europa minder afhankelijk van de VS moet worden, ligt er enige soepelheid in de interpretatie van de 5 procentnorm. Hulp aan Oekraïne en investeringen in veiligheid gerelateerde technologie en infrastructuur mogen meetellen, wat de effectieve defensie-uitgave op ongeveer 3,5 procent brengt. Tevens klinkt er vanuit NAVO-hoofdkwartier steun voor een flexibel tempo met geleidelijke groei per jaar, zodat landen hun eigen weg kunnen bepalen vóór een eventuele deadline in 2032. Dit moet helpen om verdeeldheid te overbruggen en te voorkomen dat Rusland de algehele NAVO-eenheid ondermijnt.