Zo werkt de damnotatie (2): dr. B. overleefde terreur Gestapo met blindschaken

In dit artikel:

Dr. B., personage uit Stefan Zweigs Schaaknovelle (uitgave 2020), leerde tijdens zijn isolatie door de Gestapo schaaknotatie en dat bleek hem mentaal te redden: door de diagrammen en zetcodes te ontcijferen kon hij het bord in zijn hoofd visualiseren en partijen blind naspelen. De Gestapo had hem juist geïsoleerd om hem tot spreken te dwingen, maar het stelen van een schaakboek bood onverwachte ontsnapping.

Het artikel bouwt daarop voort en legt enkele notatiebegrippen uit aan de hand van een damvoorbeeld. Het getal vóór twee zetten (bijv. 1. 33-28 18-23) is het zetnummer: het duidt de beurt van wit en zwart aan. Symbolen achter een zet — een vraagteken of uitroepteken — vormen de annotatie: een vraagteken markeert een zwakke, een uitroepteken een sterke zet. In het voorbeeld volgt na wits zesde zet een korte voortzetting waarbij wit uiteindelijk vijf schijven slaat en één wint.

Voor wie wil oefenen: op rd.nl staat de damrubriek met een interactief dambord waar de opgaven nagespeeld kunnen worden. De oplossingen voor opgave 55 en 56 worden meegegeven en deelnemers kunnen binnen drie weken hun oplossingen opsturen naar Teus Stam (postadres en e-mail in de rubriek).